3.2.2. Geboorte

De geboorteplaats van de stamvader is Stralsund. Hij gaf dat zelf op bij de registratie voor werk, kerk en stad, met twee uitzonderingen voor Nijkerk waar hij zijn geld stalde. De schrijver zal Straalsond juist hebben gehoord, want die drukke havenstad is bij Hollanders goed bekend, vooral bij zeelui in de Oostzeehandel, de moedernegotie. De Zweedse graaf sr had daar gewoond en gewerkt als Gouverneur-Generaal over het Pommerse deel van het Koninkrijk Zweden sinds 1721. Zijn zoon Johann August jr was er geboren. Zelfs in het geboortejaar 1815 van Carl was het nog de hoofdstad van Zweeds-Pommeren. Carl noemde de stad ook in zijn brief naar Helsingfors.

De geboortedatum van de stamvader is in de familiepapieren niet bewaard gebleven. Zijn vrouw en kinderen vierden zijn verjaardag wel, getuige een Heilwensch van zijn  kinderen, helaas zonder dagtekening. Ook aan de Nederlandse autoriteiten noemde de stamvader zijn geboortedatum niet, maar in die tijd werd alleen naar de leeftijd gevraagd. Dat was voldoende om zijn leeftijd te noteren, bijvoorbeeld of hij bij zijn huwelijk meerderjarig was. Betrouwbaar was zo’n opgave uiteraard niet, tenzij het uiterlijk de opgegeven leeftijd logenstrafte. Pas na invoering van de Burgerlijke Stand moesten uittreksels uit het geboorte- of doopregister worden overgelegd. Een identiteitsbewijs kwam nog veel later. De moeilijkheid was destijds dat niet alle landen in Europa dezelfde kalender hanteerden. Omdat de jaren overal evenveel dagen telden, was iemands leeftijd wel overal gelijk.  

Op officiële documenten liet Johan August de volgende leeftijden noteren:

DOCUMENT OPGAVE
GEBOORTEPERIODE
Gebeurtenis Datum
Oud Na Vóór
Ondertrouw C.M. Pieploo 04-12-1807  38 jaar 04-12-1768 04-12-1769
Liste Civiques 01-07-1811  43 jaar 01-07-1768 01-07-1769
Doop Antonetta 14-07-1812  52 jaar 14-07-1759 14-07-1760
Overlijden Antonetta 14-06-1814  52 jaar 14-06-1761 14-06-1762
Overl. Antonetta Juliana 07-01-1828  59 jaar 07-01-1768 07-01-1769
Volkstelling Rotterdam 16-11-1829  63 jaar 16-11-1765  16-11-1766
Overlijden Johan August 02-06-1835  74 jaar 02-06-1760 02-06-1761
Brief Carl naar Helsingfors 10-08-1876  “in 1760” 01-01-1760 31-12-1760

Hieruit blijkt dat Johan August zijn leeftijd niet betrouwbaar opgaf. Met de opgaven van Carl overlapt slechts één opgave van de stamvader, namelijk van 2 juni en 14 juli 1760. Een nauwkeuriger datum of periode komt niet te voorschijn. Bij zijn huwelijk zou zijn bruid op die manier 24 jaar jonger zijn en maakte hij zichzelf negen jaar jonger. 

In de kerkboeken of stadsarchieven van Stralsund zijn de geboorte en de doop van de stamvader niet aangetroffen. Dat kan komen omdat de registers niet compleet zijn, omdat hij in één van de talrijke dorpjes buiten de vesting werd geboren of gedoopt of omdat hij aanvankelijk een andere achternaam droeg, bijvoorbeeld die zijn moeder of stiefvader.

Terug   ***   Verder