Naast de begraafboeken van de pastor kan het familiegraf zelf ook fysiek aanwijzingen behelzen over de identiteit van degenen die in het familiegraf liggen.
Het familiegraf is in 1722-1726 aangelegd in opdracht van graaf Johann August von Meijerfeldt, als onderdeel van de algehele verbouwing van de St. Andreaskerk. Het graf ligt onder de gehele vloer van het aangebouwde 5,10 meter diepe zeshoekige koor. Dwars onder de eerste rij kerkbanken is in de 10,90 brede muur de ingang naar het grafgewelf van de eerste eigenaren Buggenhagen dicht gemetseld. Het familiegraf is afgedekt met een drie ton wegende steen:
Afdeksteen, Meyerfeldtsche Gruft, St. Andreas Kirche Nehringen
Foto: Lester von Meijenfeldt 2022
Op deze afdeksteen staat de volgende tekst: Mensch bedenck deine Stirblichkeit / Halt dich bereit Bereue deine Sünde / Zu rechte Zeit da mit du nicht / Verschertzt die Sehligkeit. Om de tekst staat een laurierkerstak gedrapeerd. De tekst en de tak staan voor het gebruik van een slaaf om een lauwerkrans boven het hoofd van de triomferende ceasar bij terugkomst in Rome te houden. Hij riep voortdurend momento mori om grootsheidswaanzin van de legerleider te temperen. Voor keizer Napoleon is dat inmiddels actueel, want in de eerste helft van 1810 is ook Zweden inclusief Pommeren tot zijn imperium gaan behoren.
De stamvader maakte in 1811 voor een Nieuwjaarswens een tekening die sprekend op de afdeksteen lijkt: een aantal korte regels tekst, daarboven een kroon, omkranst met een laurierkers, daaronder een gestrikt lint. Als de tekening werkelijk op de grafplaat gebaseerd is, moet de stamvader in het kerk zijn geweest of iemand moet hem een schets hebben gebracht.
Onder de afdeksteen loopt een stenen trap naar het 1,85 meter diepe gewelf. Links liggen de grafkisten bij de noordmuur onder de sacristie en kansel. Rechts onder de loge is het leeg.
Oostmuur, Meyerfeldtsche Gruft, St. Andreas Kirche Nehringen
Foto: Ella von Meijenfeldt 2023
Aan de overzijde op de oostmuur staat de volgende tekst: Herr Christ / Wann du dir Todten wirst / an jenem Tag erweisen / So thu auch deine Hand / Zu meinem Grab auβ strecken / Laβ hören deine Stimm / und meinen Leib weck auf / und führ ihn schön verklärt / zum auβerwählten Hauf. Het is vers 8 van het gezang “O Gott, du frommer Gott” uit “Devoti musica cordis” van Johann Heermann uit 1630. Het is een nogal persoonlijk verzoek aan God om op de Laatste Dag tot leven te worden opgewekt om te gaan behoren tot de uitverkoren schare.
Na de inzegening van het graf in 1726 is de afdeksteen er nog enkele keren af gehaald om familieleden bij te zetten, voor het laatst in het jaar 1800. Kort daarop hebben Napoleontische soldaten het graf geplunderd. Medio 2023 is de steen er nog een keer afgegaan voor restauratie. Vanwege verzakkingen rondom de afdeksteen besloot de pastor daartoe dankzij een bijdrage van € 9.000 van de Deutsche Stiftung Denkmalschutzen. Een wetenschappelijke inventaris van de inhoud is gemaakt. Na de opening werd pas zichtbaar welke schade was aangericht door de plunderingen en door het vuil en water dat via de twee ontluchtingsgaten was binnengedrongen. De doodskisten lagen volledig door elkaar, het grootste deel was verrot, de muren waren deels uitgespoeld, er lag menselijk en dierlijk afval en de botten lagen over de grond verspreid. (1)
|
|
 |
Toestand 26 juni 2023Uit de inventarisatie blijkt dat zeven personen in het familiegraf zijn bijgezet: drie vrouwen, drie mannen en een onzekere. Twee kisten zijn rijk versierd met het Meijerfeldtse familiewapen, de overige zien er eenvoudig uit. Metalen plakkaten met inscripties en andere materialen zijn aangetroffen en naar boven gebracht. Op grond hiervan concluderen de onderzoekers dat hier in elk geval liggen: Johann August sr en Brita Barnekow en hun kinderen Ulrica Margaretha en Johann August jr. De andere drie geven aanleiding voor verder onderzoek.
Volgens de kerkboeken ligt de vrouw van Obrist von Meijerfeldt in het familiegraf. Dat is Catharina Wulff. Een gevonden plakkaat vermeldt het volgende:
DIE HOCHWOLGEBO[HRNE] FRAV ANNA VON LÖWENSTERN DES SEEL HOCHWOHLGEBOHRN H[ERNN] LANDRATH CLAVS WILHELM HASTFER [GE]SESSEN AVFF PEVKERN IN LIEFL[AND] NACHGELASSENE FRAV WITTWE DA SELBST GEBOHREN ANNO 1640 DEN 11 DECBR IN STRALSVND GESTORBEN DEN 9 JAN 1723 IHRES ALTERS 82 JAHR 6 MONAT[H]
Löwenstern-Inschriftentafel, Bericht Ströbl, afb. 32
De in 1723 in Nehringen begraven nicht Anna von Löwenstern gehuwd Hastfer is dus in het familiegraf bijgezet. (2)
Buntmetall-Wappentafel
Bericht Ströbl, afb. 35
Een adellijke alliantiewapen Meijerfeldt-Hastfer (heraldisch links resp. rechts) wijst in combinatie met de nog overblijvende schedel van een man van middelbare leeftijd op de aanwezigheid van Carl Friedrich von Meijerfeldt sr. Eén van de opdrachten van zijn broer na de Slag bij Poltava in 1709 was het uitwisselen van de doden. Zijn lichaam zou moeten zijn verscheept en in het familiegraf zijn bijgezet.
1. R. u. A. Ströbl, “Gruft derer von Meyerfeldt”, St. Andreaskirche Nehringen, Bericht Forschungsstelle Gruft, Lübeck juli 2023.
2. Anna von Löwenstern wordt in sommige archiefstukken als moeder van Anna Christina von Hastfer aangeduid. In navolging daarvan A. von Transehe-Roseneck, “Die ritterlichen Livlandfährer des 13. Jahrhunderts”, Würzburg 1960.