3.4.5. Maienfeld

Toen de stamvader in 1793 voor het eerst op de rol van de Admiraliteit van Amsterdam verscheen en zich in 1800 in Amsterdam vestigde, was zijn leeftijdgenoot Rudolph Anthony de Salis stadsbestuurder in Breda. Vaak werd Maienfeld toegevoegd, naar hun Zwitserse heerschap en stadje aan de Rijn, waar zijn tak van dit omvangrijke adellijke geslacht naar vernoemd was. Hij kreeg 11 kinderen bij zijn vrouw, totdat zij op 36-jarige leeftijd overleed in 1802. 

Rudolph Anthony von Salis-Mayenfeld
1761-1851
RKD Den Haag,
IB 36736
Mauritia Theodora Hilgers
1765-1802
RKD Den Haag, IB 36737

Zijn grootvader was in 1686 geboren in Maienfeld, de derde stad aan de Rijn, waar het kanton Grau­bünden grenst aan het vorstendom Liech­tenstein. De openingszin van het wereldberoemde boek Heidi luidt Vom freundlich gelegenen alten Städchen Maienfeld aus fürt ein Fussweg durch grüne, baumereiche Fluren bis zum… Het hele boek speelt zich in dit gebied af. (1)

De familie von Salis is oeroud en komt uit Soglio, een Zwitsers-Italiaans grensdorp in de Alpen, is aanvankelijk in dienst van aartshertog Sigismund van het aangrenzende Oostenrijk en wordt als vazal van de bisschop van Chur landvoogd over de Herrschaft Maienfeld. Vijf generaties later betaalt rijksridder Gubert (1638-1710) 250 dukaten, een vergulde zilveren beker en een overvloedige brunch (Marend) voor een volledig burgerschap van het stadje. Twee zoons uit diens tweede huwelijk treden in Staatse dienst, kort nadat de twee Zweedse broers naar Riga zijn teruggekeerd. Bij de zoveelste inval van Lodewijk XIV in de Zuidelijke Nederlanden breekt de Spaanse Successieoorlog in 1701 uit. Onder Marlborough weten de broers hem tot staan te brengen en blijven na de gevechten in Staatse dienst in hun legerplaats Breda.

Het dragen en gebruiken van wapens werd door Zwitsers als een beroep gezien, dat in dienst van elke vorst kon worden beoefend op voorwaarde van betaling (‘geen geld, geen Zwitsers’). De tak Salis-Mayenfeld diende in de Staatse regimenten Zwitsers 4 en Zwitsers Sprecher. De ene zoon Johan Baptist klom daarin op tot majoor, trouwde in 1717 met Anna Philippine van Zuylen van Nijeveld en had zes kinderen, die naam niet konden voortzetten. De andere zoon was de grootvader van Rudolph Anthony. Deze klom tot kolonel van het regiment en trouwde in 1711 met Amaranthe Catharina de Raet van Kerchem. Hun zoon Johan Baptist was luitenant-generaal in het Staatse leger en adjudant bij stadhouder Willem V van Oranje. Diens zoon Rudolph Anthony was in 1761 in Arnhem geboren en op 14-jarige leeftijd vertrokken als jongmatroos voor de VOC via Kaap de Goede Hoop naar Batavia. Daar was hij acht jaar VOC-koopman en trouwde als 20-jarige in 1781 met zijn 15-jarige vrouw.

Rudolph Anthony vertrok in 1802 naar Kaap de Goede Hoop om Raad van Politie te worden. Hij keerde met tweede gezin van nog eens zes kinderen terug om Oost-Friesland te gaan wonen en werken. Na de vlucht van de Fransen werd hij ingelijfd bij de Nederlandse adel en enkele jaren later verhoogd tot baron. Hij stierf in 1851 bijna 90 jaar oud. Zijn zoon Carel Paul Amarant erfde de titel en verkreeg op 9 november 1861 de naam De Salis-Soglio-Mayenfeld voor zijn zoon. In 1900 stierf die naam uit. (2) 

Salis wapen 1822 Carel Paul Amarant de Salis Soglio Mayenfeld
1800-1871, RKD Den Haag, IB 1008670

Terug   ***   Graubünden   ***   Verder

1. Johanna Spyri, “Heidi’s Lehr- und Wander­jahr”, Zürich 1880.
2. Koninklijke Besluiten van 15 april 1815 no. 17, 14 juni 1822 no. 22 en 9 november 1861 no. 46.