2.6.4. Van der Tas

Bij de eeuwwisseling kijkt Catharina Margaretha (Cato) von Meijenfeldt terug op 22 jaren van zwangerschappen en kraamtijden. Zij heeft twaalf  zwangerschappen voldragen. Vier geboren kinderen werden niet ouder dan een jaar. Haar oudste zoon Leendert Carl is net volwassen en haar oudste dochter Nel trouwt op 24 januari 1901 op 21-jarige leeftijd met Gerrit Adriaan de Bruijne, die in Leiderdorp net begonnen is als huisarts en daar 32 jaar lang de geliefde Dokter Adriaan zal zijn. Zijn nieuwe vrouw bezorgt hem een grote familie De Bruijne van artsen en dominees. Cato wordt kort na deze bruiloft door de gereformeerde kerkenraad tot Wezenmoeder benoemd. 

Jan van der Tas gaat succesvol verder met zijn delicatessewinkel aan de Leidsestraat 105 met 15 bedienden en wordt voor zijn cacao bekroond op tentoonstellingen in Parijs, Keulen en Londen. Hij brandt ter plaatse koffie en de firma Lipton is de leverancier van diverse theesoorten.

Op 16 juni 1908 om 20:00 uur komt Jan van der Tas in Amsterdam te overlijden, nog geen 60 jaar oud. Op zaterdag 20 juni om 14:00 uur is de teraardebestelling op begraafplaats Huis Te Vraag. Gelijk links bij binnenkomst bij het hek koopt Cato daar een eerste klasse familiegraf voor vijf personen op rij A, nummer 25. De koopsom is f 50,- met korting f 45,-.

Achter de schermen zet Cato het bedrijf “De Hand van Leiden” voort, met haar oudste zoon Leendert Carl als bekwaam bedrijfsleider. Bij een bezoek aan zijn zus in Leiderdorp ontmoet hij burgemeestersdochter Philippine Johanne van der Valk Bouman en trouwt haar op 20 augustus 1908. Per 1 mei 1918 verplaatst de winkel zich van de Leidsestraat om de hoek naar de voorkant van het Leidseplein nummers 5-7-9. De winkel valt meer op en is groter.


Koloniale waren, comestibles, chocolade
foto’s: C.J. Hofker, 1917

De verplaatsing komt niet spontaan. Maison de Vries, een modeketen uit Hoorn in Amsterdam, Tilburg en Soerabaja, biedt met succes in 1916 voor deze en drie buurwinkels samen het astronomische bedrag van 350.000 gulden. De architecten Jacot en Zinsmeister ontwerpen een gebouw met een opvallende gevel van zandsteen. Het krijgt de titel lelijk gedrocht: “Want zoo’n 12-pootige stellage, waartusschen 11 ietwat buikige puien zijn opgehangen, en waarop een vervelend stijf leien dak staat te waggelen, is toch waarlijk geen bouwwerk meer.” Later in 1939 trekt de KLM er in. (1)

Cato regelt met haar schoonzus Jo van Leusden dat neef Jan von Meijenfeldt tijdelijk bedrijfsleider wordt, omdat haar zoon Leendert ernstig ziek wordt. Op 22 januari 1919 komen Jo en zus To bij Jan en Carl op de Bilderdijkkade 31 wonen. Op 28 mei overlijdt Leendert op 43-jarige leeftijd. Broers Jan en Pieter Cornelis van der Tas  zijn ook directeur in de opgerichte “NV Handelsvereniging voorheen J. van der Tas”, kortweg Tasco. Zij zijn minder bekwaam maar wel avontuurlijk. Op de plek van de winkel openen zij in 1923 het eerste elektrische café-restaurant op het continent, waar niet op gas, olie of kolen wordt gekookt. Daarna ontwikkelen zij een plan om daaromheen en -achter een moderne schouwburg te bouwen. (2)

Het ontwerp in de stijl van de Amsterdamse School van architectenbureau Heineke en Kuiper blijkt niet haalbaar: het ligt schuin tegenover de 20 jaar oude Stadsschouwburg en er is onvoldoende financiering. In oktober 1924 verklaart de Rechtbank Amsterdam Tasco failliet.


Catharina Margaretha van der Tas-von Meijenfeldt (1856-1930)

Het faillissement trekt diepe sporen in het gezin Van der Tas. Weduwe Cato was in 1922 bij haar dochter in Leiderdorp gaan wonen. Zoon Jan na een jaar in scheiding maar hertrouwt enkele jaren later. 

Cato overlijdt 74 jaar oud op 28 mei 1930 in Leiderdorp. Drie dagen later is de begrafenis in het familiegraf op Huis Te Vraag in Amsterdam.

Terug   ***   Verder

1. J.P. Mieras, Bouwkundig Weekblad 13, 26 maart 1921.
2. Het Volk, Dagblad voor de Arbeiderspartij, 15 augustus 1924.