N.56. Van der Tas

Catharina Margaretha is de enige volwassen dochter van Carl von Meijenfeldt en Nel Diederich. Na 22 jaren van zwangerschappen en kraamtijden is zij in Amsterdam van 12 kinderen bevallen, van wie 4 niet ouder dan een jaar worden. Haar kinderen dragen de achternaam van haar man Jan van der Tas, dus vormen geen tak in de familie Von Meijenfeldt:  

— Leendert Carl (1875-1919) ∞ van der Valk Bouman
— Petronella Wilhelmina (1877-1878)
— Petronella Wilhelmina (1878-1932) ∞ de Bruijne
— Johanna Carolina (1880-1881)
— Carl (1881-1965) ∞ van de Grampel
— Catharina Margaretha (1883-1940) ∞ Bakhuizen
— Johanna (1885-1886)
— Jan (1887-1961) ∞1 Reijseger, ∞2 Ringeling
— Pieter (1889-1890) 
— Pieter Cornelis (1891-19..) ∞ Maas
— Johanna Everdina (1894-1968) ∞ Landwehr
— Frederik Hendrik (1896-1969) ∞ Splinter

Bij de eeuwwisseling is hun oudste zoon Leendert net volwassen en hun oudste dochter Nel verloofd. Zij trouwt op 24 januari 1901 op 21-jarige leeftijd met Gerrit Adriaan de Bruijne. Deze is in Leiderdorp net begonnen als huisarts, waar hij 32 jaar lang de geliefde Dokter Adriaan zal zijn. Hij noemt de combinatie Frederik Hendrik ”een mooie naam uit het geslacht der Zweedse von Meyerfeldts”. Zijn vrouw Nel bezorgt hem een grote familie De Bruijne van artsen en dominees. Cato wordt kort na deze bruiloft door de gereformeerde kerkenraad tot Wezenmoeder benoemd. 

Jan van der Tas gaat succesvol verder met zijn delicatessewinkel aan de Leidsestraat 105 met 15 bedienden en wordt voor zijn cacao bekroond op tentoonstellingen in Parijs, Keulen en Londen. Hij brandt ter plaatse koffie en de firma Lipton is de leverancier van diverse theesoorten.

Op 16 juni 1908 om 20:00 uur komt Jan van der Tas in Amsterdam te overlijden, nog geen 60 jaar oud. Op zaterdag 20 juni om 14:00 uur is de teraardebestelling op begraafplaats Huis Te Vraag. Gelijk links bij binnenkomst bij het hek koopt Cato daar een eerste klasse familiegraf voor vijf personen op rij A, nummer 25. De koopsom is f 50,- met korting f 45,-.

Achter de schermen zet Cato het bedrijf “De Hand van Leiden” voort, met haar oudste zoon Leendert Carl als bekwaam bedrijfsleider. Bij een bezoek aan zijn zus in Leiderdorp ontmoet hij burgemeestersdochter Philippine Johanne van der Valk Bouman en trouwt haar op 20 augustus 1908. Per 1 mei 1918 verplaatst de winkel zich van de Leidsestraat om de hoek naar de voorkant van het Leidseplein nummers 5-7-9. De winkel valt meer op en is groter.

Leidseplein 5-7-9, Amsterdam
Koloniale waren, comestibles, chocolade
foto’s: C.J. Hofker, 1917

De verplaatsing komt niet spontaan. Maison de Vries, een modeketen uit Hoorn in Amsterdam, Tilburg en Soerabaja, biedt met succes in 1916 voor deze en drie buurwinkels samen het astronomische bedrag van 350.000 gulden. De architecten Jacot en Zinsmeister ontwerpen een gebouw met een opvallende gevel van zandsteen. Het krijgt de titel lelijk gedrocht: “Want zoo’n 12-pootige stellage, waartusschen 11 ietwat buikige puien zijn opgehangen, en waarop een vervelend stijf leien dak staat te waggelen, is toch waarlijk geen bouwwerk meer.” Later in 1939 trekt de KLM er in. (1)

Jan von Meijenfeldt uit de tak Van Leusden komt Leendert van der Tas wegens ernstige ziekte tijdelijk vervangen als bedrijfsleider. Het lijkt er op dat de moeders Cato en Jo alles regelen, want de laatste huist met haar dochter To op 22 januari 1919 bij Jan (en zijn broer Carl) in op de Bilderdijkkade 31 in Amsterdam. Leendert wordt niet meer beter en overlijdt enkele maanden later op 43-jarige leeftijd. De broers Jan en Pieter Cornelis van der Tas besluiten de zaak over te nemen als mede-directeur van de opgerichte “NV Handelsvereniging voorheen J. van der Tas”, kortweg Tasco. Zij slaan een avontuurlijke weg in. Op de plek van de winkel openen zij op 14 augustus 1923 het eerste elektrische café-restaurant op het continent. Gas staat in een kwade reuk, petroleum is afgezworen en steenkool schittert door afwezigheid, zeggen de broers trots. De directeur van het G.E.W. (Gemeentelijke Elektriciteits-Werken) verricht daarom graag de opening, prijst de toelevering door bedrijven van eigen bodem en verklaart dat Amsterdam hiermee ‘Brighter London’ en de Trocadero in Parijs naar de kroon steekt. 

Precies een jaar lang lukt het Tasco het middelpunt van Amsterdam te zijn. De eerste barsten komen als de arbeidsinspectie vaststelt dat het personeel weken van ruim 70 uur draait en elektriciteit niet gelijk staat met hygiëne. Begin juli 1924 is er surcéance van betaling, ondanks bulpzaam geknoei in de meterkasten. Dit alles hindert de broers niet om een groots nieuw plan te ontwikkelen voor een moderne schouwburg achter en om het restaurant.

Het ontwerp is van architectenbureau Heineke en Kuiper in de stijl van de Amsterdamse School. Schuin tegenover aan het plein ligt de 20 jaar eerder gebouwde Stadsschouwburg en investeerders laten het afweten. Op 3 oktober 1924 verklaart de Rechtbank Amsterdam het bedrijf Tasco failliet. Een mooi moment voor Maison de Vries om de buurman op te slokken. 


Catharina Margaretha van der Tas-von Meijenfeldt (1856-1930)

Weduwe Cato bekijkt dit hoofdschuddend van een afstand, want in 1922 was zij bij haar dochter in Leiderdorp ingetrokken. Zoon Jan houdt aan het faillissement een scheiding over en weet enkele jaren later te hertrouwen. Op 28 mei 1930 sterft Cato 74 jaar oud in Leiderdorp. Drie dagen later is de begrafenis in het door haar gearrangeerde familiegraf op Huis Te Vraag in Amsterdam.

Terug   ***   N.56   ***   Verder

1. J.P. Mieras, Bouwkundig Weekblad 13, 26 maart 1921.