2.2.7. Rotterdams gezin

Na zijn benoeming tot Commandeur op 11 augustus 1809 verhuist Johan August naar Rotterdam, uiterlijk vóór 17 oktober 1810 als daar zijn zoon Hendrik geboren wordt. Zijn vrouw Catharina Margaretha Pieploo, zijn zoon Jan en zijn schoonouders Pieploo verhuizen mee. De belangrijkste initiatiefnemer kan wel eens Hendrik Pieploo zijn, omdat het Continentaal Stelsel alle scheepverkeer in Amsterdam platlegt en Rotterdam nog een beetje handel met het achterland heeft.

N.B. Vanaf hier worden gebouwen, straten en kadastrale percelen in de Rotterdamse binnenstad genoemd, die door één Duits bombardement van maar een kwartier op 14 mei 1940 niet meer bestaan. Terwijl de laatste details tot overgave van de stad met de Wehrmacht werden besproken, gaf Hitler opdracht dit burgerdoel te vernietigen, teneinde de onverwachte weerstand de kop in te drukken en een snelle capitulatie van geheel Nederland af te dwingen.

De familie huurt een huis aan de Vest L 686, tussen Achter ’t Klooster en het Hofje Zorg en Vlijt, later omgedoopt tot Kipstraat. De wijk ligt in de noordelijkste punt van de oude stadsdriehoek, binnen de Stadsvest, de gracht die Rotterdam in een wijde bocht ten noorden van de Maas begrenst. Het huis is slechts 32 mvoor vier volwassen personen en een baby. Eigenaar is Caspar de Graaff, rentenier in Rotterdam.

In Rotterdam hernieuwt Johan August zijn vriendschap met Pieter Ziervogel. Bij terugkeer uit Bergen was hij  inspecteur van de zeeartillerie in Rotterdam geworden. Daarna was hij overgeplaatst naar het voormalige kapersnest Duinkerken als chef van een Hollands flottielje platbodems en had twee keer een succesvol treffen gehad met de Engelse admiraal Sidney Smith. Inmiddels was hij in 1802 getrouwd met Anna Catharina Creselle Tønder, dochter van een Deense vice-admiraal. Hun eerste twee kinderen werden daar ook geboren. In 1807 was hij op eigen verzoek uit Zweedse dienst ontslagen en in 1808 met zijn gezin naar Rotterdam teruggekeerd. Daar had hij zijn eerdere kinderen en een nieuwe baby op 26 juni bij de Lutherse kerk laten dopen. Pieter Ziervogel had als adjudant van de vice-admiralen Winter en Ver Huell gediend en was bij de inlijving door Frankrijk in de Keizerlijke marine getreden en “Capitaine de Haut Bord” geworden. 

In een tekening als hulde en trouw aan de Koning van Holland refereert Johan August aan de opgeklommen rangen in de zeemacht en aan het beëindigen van de vaart. Hij hoopt op een gunstige reactie. Wat zijn verzoek precies was wordt niet duidelijk. Lodewijk Napoleon had tegen de wil van zijn broer de dienstplicht niet ingevoerd. Johan August ging daarna niet meer het water op. (1)

Gelders Archief 2039-1781 Een blijk van hulde en trouw
Gravure, gekleurd, op papier. 15,5 x 19,2 cm
Rotterdam 1809-1810

Zomer 1810 verdwijnt Lodewijk Napoleon van het toneel en lijft Napoleon het land bij zijn Keizerrijk in, mede vanwege de – overigens mislukte – invasie van de Britten op Walcheren. Daardoor gelden de Franse wetten, waaronder de invoering van de dienstplicht. De 50-jarige Johan August kan hieraan ontkomen, omdat bij de marine de maximumleeftijd op 49 jaar is gesteld. Bij zijn recente huwelijk had hij zich 9 jaar jonger voorgedaan dan hij werkelijk was; in plaats van dit op te biechten belandt hij in dienst van de Keizerlijke Marine. In 1809 was hij nog Commandeur in de Armada voor Amsterdam, maar in Rotterdam is hij arsenaalkanonnier. (2) Hij gaat dus aan wal dienstdoen, en wel aan de Nieuwehaven; in al zijn tochten tussen 1793 en 1811 aan boord van marineschepen is hij per saldo geen enkele keer in een actief gevecht verwikkeld geraakt.

In Rotterdam wordt op 17 oktober 1810 een tweede kind geboren. Hij heet Hendrik Johann. Met zijn roepnaam is hij vernoemd naar zijn grootvader Hendrik Pieploo. De grootouders zijn dan ook getuige bij de doop in de Evangelisch-Lutherse Gemeente op 20 oktober. De doop wordt voltrokken door dominee Sander (1754-1823) in Rotterdam. (3)

Op 13 juli 1812 wordt een eerste dochter geboren met de naam Anthonetta. Een dag later is grootvader Hendrik Pieploo getuige bij de gemeentelijke aangifte; Johan August corrigeert zijn leeftijd naar 52 jaar. Drie dagen zijn Johann August von Meijenfeldt en Anthonetta Sparre geh. von Meijenfeldt getuige bij de doop in de Lutherse Kerk (zie paragraaf 2.1.6). Anthonetta overlijdt al op 12 juni 1814. (4)

Op 13 april 1815 volgt een zoon Carl. Bij de doop zijn Juliana von Meijenfeldt gehuwd Thielo en Friedrich Thielo getuige (zie paragraaf 2.1.6). (5)

Door de gezinsuitbreiding trekt Johan August uit het huis van zijn schoonouders Vest L 868 weg. Eerst verhuist het gezin naar de Vest L 307, tussen het Oostplein en de bierbrouwerij De Lelie, later Banketstraat, dat 51 m2 meet en in eigendom is van Johannes Bordijn in de aangrenzende winkel.  Daarna verschuift het gezin een paar huizen verderop naar Vest L 296 tussen de Hoogstraat en de Kazerne, dat maar 42 m groot is en in eigendom toebehoort aan metselaar Johannes Thoolen aan de Goudsche Cingel. (6)

 

1. Gelders Archief, Beeldmateriaal, nr. 2039 in de verzameling van Alexander Ver Huell, nr. 1781 Een blijk van hulde en trouw.
2. Stadsarchief Rotterdam, Liste Civique (burgerlijst, eigenlijk alleen van weerbare mannen) 1811, kaart 35, folio 090: “Jacobus Augustus van Meyenveld, artilleriste au magasin (arsenaalkanonnier), 43 jaar oud”.
3. Stadsarchief Rotterdam, 9999-32. Doopregisters Evangelisch-Lutherse Gemeente, 238/239, 17-10 -1810 en 20-10-1810.
4. Stadsarchief Rotterdam, 999. Burgerlijke Stand, 01. Geboorteakten, Fol B 098
aangifte 14-07-1812, Jan August, oud 52 jaar, constapel majoor, Vest L 868, getuige Hendrik Pieplau, zeeman, 9999-32. Doopregisters Evangelisch-Lutherse Gemeente, doop 16-07-1812. 999. Burgerlijke Stand, 09. Overlijdensakten, Fol C 103v Akte 1445, aangifte 14-06-1814, Jan August van Mynfeldt, Constapel-Major bij de Marine, oud 52 jaar.
5. Stadsarchief Rotterdam, 999. Burgerlijke Stand, 01. Geboorteakten, Fol A 141v Akte 699, aangifte 15-04-1815, 9999-32. Doopregisters Evangelisch-Lutherse Gemeente, doop 17-94-1815.
6. De adressen zijn te vinden in de gemeentelijke doopaangiften. De gegevens over ligging, omvang en eigendom zijn te vinden in de oudste kadastrale kaart van 1832 via HisGIS Rotterdam.