3.3. Het Tiroolse geslacht

Uit het Fassadal in Tirol op de grens van Oostenrijk en Italië stamt een adellijk geslacht Mayer von Mayersfeld.

Het Fassadal ligt hoog in de Dolemieten. De bevolking spreekt een lokaal dialect (Fascia), een variant op het regionale Ladinisch, verwant aan het Reto-Romaans in de Zwitserse Alpen. In wezen is het gebied drietalig doordat er ook Duits (Fasstal) en Italiaans (Val di Fassa) wordt geproken.

Südtirol

Het gebied maakt eeuwenlang onderdeel uit van het Habsburgse Rijk, eerst onder de prins-bisschoppen van Brixen (Bressanone) die over Zuid-Tirol (Alto Adige) heersen, sinds 1804 direct onder de keizer geseculariseeerd. Na de Eerste Wereldoorlog gaat het gebied over naar Italië. Het maakt onderdeel uit van een autonome provincie Trente (Trentino) en sinds 1998 behoort het tot de Euregio met het noordelijk aansluitende Zuid-Tirol en het Oostenrijkse Tirol.

FassadalHet Fassadal, van Campitello (links) hoger in het noorden naar Vigo (rechts) lager in het zuiden.

De oorspronkelijk naam van het geslacht luidt Mayer (ook Mayr of Mair, tot op de dag van vandaag de meest voorkomende familienaam in Zuid-Tirol). De naam Massar wordt ook hebruikt, dat in de Italiaanse variant Massaio precies dezelfde betekenis heeft als het Noord-Europese Meyer, namelijk de pachter die vanuit een boerenhof tussen vorst en onderhorige boeren staat. De geadelde naam van de geslacht is op het laatst ook wel veritaliaanst tot Maera de Maesfeld.

De leden van het geslacht worden bestuurder en/of geestelijke, in dit geval voor de prins-bisschop van Brixen. De functienaam van de bisschoppelijke bestuurder in het Fassadal luidt nota bene Maier. Het Fassadal is een officieel ‘Landesgericht’, dat gerechtelijke maar ook bestuurlijke taken heeft. De maier heeft zitting op het Maierhof in Vigo (er is geen burcht of slot in het dal).

Het adellijke geslacht is klein en bestaat kort. Totaal hebben 35 leden de naam Mayer von Mayersfeld gedragen. De naam wordt in de adelsbrief van 1706 gegeven en sterft uit in 1876, totaal 170 jaar dus. Naast de oorspronkelijke naam Mayer en de bestuurlijke functies is ook dit een overeenkomst met het Zweedse en Hessische adellijke geslacht, maar familiebanden zijn er niet.

Sebastian is degene waar alle ‘Massaria’ van hoog naar laag in het Fassadal van afstammen. Hij is pachter, niet zo vreemd met deze achternaam. De eerste in dit verband relevante Mayer is Michael. Hij is “notarius publ.”; niet alleen een notaris zoals tegenwoordig, maar ook degene die besluiten van de overheid en tribunalen documenteert. Michael heeft twee zoons: Christoph en Kaspar, die ieder een linie van het geslacht aanvoeren. Tussen de twee linies zal onenigheid ontstaan.

In de eerste linie wordt Christoph’s zoon Johann Andreas op 5 maart 1692 door Keizer Leopold I. Johann Andreas Mayer in de rijksadelstand verheven met de toevoeging Von Mayersfeld. De redenen staan in de Adelsbrief. Het kan zijn dat de Prins-Bisschop van Brixen Johann Franz graaf Khuen von Belasi hem heeft voorgedragen omdat hij tevreden was over zijn werkzaamheden in het Fassadal. De originele adelsbrief is opgenomen in het Familiearchief [DO/AR/1].

In de tweede linie kent twee bekende leden die allebei Johann Baptist heten. De ene (1632-1699) is de oom van de andere (16..-1720) en zijn broer Kaspar. De broers worden op 17 september 1706 door Keizer Joseph I tot ridder in de Rijksadelstand verheven. Hun  familienaam wordt op dezelfde wijze uitgebreid. De redenen voor de verheffing in de adelstand staan in de adelsbrief. De originele adelsbrief is opgenomen in het Familiearchief [DO/AR/2].

De twee adelsbrieven zijn consequent in de spelling van de familienaam: Mair voor de oorspronkelijke naam en Von Maijersfeldt voor de toevoeging. In de adelsbrieven staan aantekeningen met een andere spelling van de toevoeging, namelijk Von Maiersfeld, waardoor die in de zoekfuncties van de archieven terecht is gekomen.