4.4.2. Een echte gravenzoon?

In de vorige paragraaf zijn overeenkomsten tussen personen genoemd die het vermoeden hebben gewettigd dat de Nederlandse stamvader Carl von Meijenfeldt een kleinzoon van een Zweedse graaf Meijerfeldt was. Volgens kinderen van Carl beriep hun grootvader zich er op een echte zoon van de graaf te zijn geweest.

Omdat de Zweedse graaf Carl Fredrik jr niet gehuwd was, komt alleen Johan August jr (1725-1800) voor het echte vaderschap in aanmerking. Hij huwt eind 1763 op 38-jarige leeftijd. Dat doet vermoeden dat hij een eerder huwelijk had, maar dat is niet het geval. Hij trouwt de 18-jarige Lovisa Augusta Sparre. Uit dit huwelijk worden drie kinderen geboren: in het derde jaar Johan August III, in het zesde Axel Fredrik en in het tiende een levenloos en naamloos kind. Een echte zoon uit dit huwelijk kan dus alleen maar Johan August III of Axel Fredrik zijn. Dat vraagt om een nadere beschouwing van deze twee zoons.

Johan August III

De eerste zoon, Johan August III, is in Stockholm op 12 november 1766 geboren. De voor- en achternamen komen overeen met die van zijn vader en grootvader, maar ook met die van de eerste Nederlander. Op 22-jarige leeftijd strijdt hij als kapitein in de Slag bij Sutela, waar zijn vader het bevel voert. Ondanks de overwinning voor de Zweden loopt hij zelf op 8 juli 1789 een verwonding op. Wat voor verwonding precies weten we niet, wel dat het een ernstige was. Op 2 mei 1790 leeft hij nog, want hij wordt benoemd tot Ridder in de Zwaard Orde.

In 1791 volgen de gebeurtenissen elkaar snel op. Koning Gustaaf III is kritischer geworden op de Meijerfeldts: de gravin was al tegen zijn zin in 1789 teruggetreden als hofdame en nu krijgt de graaf op zijn verzoek eervol ontslag als veldmaarschalk omdat hij een eedformulier moet tekenen. Dat jaar overlijden Brita Ekeblad-Horn door verdrinking en de 70-jarige Carl Fredrik jr door ouderdom.

Op 23 mei 1791 overlijdt ook Johan August III. In het overlijdensregister van de Jakobs Kyrka te Stockholm staat “Meijerfeldt, Joh. August, kapten” bij 25 mei 1791 als begraafdatum. 

Axel Fredrik

De tweede zoon, Axel Fredrik, is geboren in Stockholm op 11 november 1769. Hij is vernoemd naar zijn moeder’s vader en zijn vader’s broer. Op 10-jarige leeftijd treedt hij toe tot zijn vader’s regiment Närke en Värmland en klimt op tot uiteindelijk 3de majoor. Hij is adjudant van generaal Armfelt en kan bogen op het belangrijke wapenfeit dat hij de gewonde bevelhebber in de Slag bij Savitaipal voor krijgsgevangenschap had behoed, waarbij drie paarden onder hem waren neergeschoten. Anders dan zijn oudere broer wordt hij niet geridderd.

Azel Fredrik overlijdt op 13 januari 1795 in de Zweedse stad Örebro.

Axel Fredric Meyerfeldt, Grafen, Öfwer-Adjutant Major vid Kungl. Nerke och Vermlandt Regement 1645, död af hitsig feber
Nikolai Örebro kyrkoarchiv, overlijdens- en begrafenisregister: “Axel Fredric Meyerfeldt, Grafen, Öfwer-Adjutant / Major vid Kungl. Nerke och Vermlandt Regement / 1645, död af hitsig feber”

In het kerkboek worden de officiële posities van Axel vermeld: graaf, adjudant-kolonel en majoor. Zijn hoge komaf was dus bekend. Het register noemt een getal 1645, waarmee niet het jaartal maar kwart voor vijf in de middag wordt bedoeld. Vervolgens wordt als doodsoorzaak genoemd “hitsig feber”. In die dagen was dit de gebruikelijke aanduiding voor nekkramp of hersenvliesontsteking. Deze besmettelijke ziekte kwam veel voor onder jongeren onder de 30 jaar en leidde tot de dood als er niet onmiddellijk werd ingegrepen. Een hoge begrafenis ligt in de lijn der verwachtingen. Gegevens over de begrafenis ontbreken echter.

Een andere bijkomstigheid is een incident waarbij hij zes weken daarvoor in de Clubzaal was betrokken. Samen met twee collega-officieren zet hij een burger uit de zaal, die dit vervolgens succesvol aanvecht in een rechtszitting. Is er een verband tussen dit conflict en zijn dood? Het kan zijn dat de officieren het conflict buiten de rechtszaal een gunstige wending hebben willen geven en op een duel zijn uitgekomen. Axel zou daarbij de dood hebben kunnen vinden, maar het kan ook zijn dat hij moest vluchten vanwege zijn deelname aan deze toen streng verboden bezigheid. De meest betrokkenen (Roos, Örnskiöld en Eneskiöld) leefden in elk geval wel tot ruim in de volgende eeuw.

Volgens de officiële registers zijn de twee echte zonen van graaf Johan August Meijerfeldt jr dus jong overleden. In het testament zeggen de graaf en gravin dat ook zelf: “uns in der treurigen Lage befinden, aller unserer daraus erzeugten Kinder beraubt zu seyn“. Het woord daraus slaat terug op hun huwelijk. Het woord beraubt duidt op overlijden, maar kan ook het gevolg zijn van een verdwijning, vlucht of familieconflict.

Samengevat zijn er de volgende argumenten vóór en tegen de stelling dat de Nederlandse stamvader één van de twee bekende echte zonen van graaf Johan August Meijerfeldt sr en gravin Louise Sparre was:

Johan August von Meijenfeldt is dezelfde als: Argumenten vóór: Argumenten tegen:
graaf Johan August Meijerfeldt III Heeft dezelfde voornamen Geboortejaar is zes jaar later dan het gereconstrueerde geboortejaar 1760

Is volgens alle bronnen en zijn ouders juli 1789 verwond en mei 1791 overleden en begraven

graaf Axel Fredrik Meijerfeldt Geboortejaar klopt met opgegeven leeftijd (38 jaar) van de stamvader bij diens huwelijk in 1807

Behoort in 1793 e.v.j. tot het in ongenade gevallen Armfelt-kamp

Geboortejaar is negen jaar later dan het gereconstrueerde geboortejaar 1760

Heeft andere voornamen

Zou in november 1794 tegelijk in Örebro en Paramaribo zijn

Is volgens de registers en zijn ouders overleden en begraven januari 1795 in Örebro

Al deze argumenten vóór en tegen moeten tot de conclusie luiden dat het vrijwel uitgesloten is dat de vader van Carl een echte zoon van de Zweedse graaf Johan August Meijerfeldt jr en gravin Lovisa Auguste Sparre was.