{"id":719,"date":"2016-10-08T10:43:19","date_gmt":"2016-10-08T10:43:19","guid":{"rendered":"http:\/\/celinevonmeijenfeldt.nl\/?page_id=719"},"modified":"2023-08-13T14:03:43","modified_gmt":"2023-08-13T14:03:43","slug":"meyerfeldtsches-palais","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/?page_id=719","title":{"rendered":"Stralsund"},"content":{"rendered":"

Meyerfeldtsches Palais<\/a><\/span>\u00a0 \u00a0***\u00a0 \u00a0Rotermunder Klein-Palais<\/a><\/span><\/span><\/p>\n


\nIn Stralsund, de toenmalige hoofdstad van Zweeds-Pommeren, bevinden zich twee gebouwen die sterk met het Zweedse geslacht Meijerfeldt verbonden zijn: het Meyerfeldtsches Palais en het Rotermunder Klein-Palais. De gebouwen liggen schuin tegenover elkaar in de Badenstra\u03b2e op nummer 17 respectievelijk 39. Ze werden gebouwd in de leegte die was ontstaan door de verwoesting van de <\/span>gevelhuizen i<\/span>n deze smalle straat (10 meter) tijdens een bombardement <\/span>gedurende de belegering van Stralsund <\/span>in 1678 <\/span>door de Keurvorst van Brandenburg. Het was opnieuw een bombardement dat <\/span>flinke schade aan beide gebouwen toe<\/span>bracht; de Geallieerden vernietigden op 6 oktober 1944 de aan het eind van de Badenstra\u03b2e gelegen marinehaven. De gebouwen zijn pas veel later gerenoveerd – gefaseerd tussen 2010 en 2020 – en zijn sindsdien actief in gebruik.<\/span><\/a><\/p>\n

Meyerfeldtsches Palais<\/strong><\/span><\/p>\n

Op 1 augustus 1726 legt Johan August Meijerfeldt sr als gouverneur-generaal over Zweeds-Pommeren de eerste steen voor zijn residentie. Het gebouw wordt daarom het Meyerfeldtsches Palais (Meijerfeldtska Palatset) het\u00a0 genoemd, maar het staat ook bekend als het Schwedisches Regierungspalais. Omdat Oost-Pommeren na de Grote Noordse Oorlog aan Pruisen toevalt,\u00a0 verschuift de zetel van de gouverneur-generaal van Zweeds-Pommeren van Stettin naar Stralsund. Er moest dus een nieuw overheidsgebouw komen, maar eigenlijk was daar geen geld voor. Daarom besluit Meijerfeldt uit eigen zak een buitengewoon paleis neer te zetten, dat in Zweeds-Pommeren eigenlijk het enige representatieve overheidsgebouw wordt en al die tijd zal blijven.<\/span><\/p>\n

\"\"Bouwtekening vooraanzicht
\nAuteur: <\/span><\/em>M\u00e4hl<\/span>
\nVindplaats: <\/span><\/em>Stralsund Museum
\n\"\"
\n<\/span><\/p>\n

\"\"
\nKopergravure of lithografie uit 1850
\n<\/i><\/span>Het plein is een tussenfase naar de herbouw van andere gebouwen aan de Badenstra\u03b2e.
\nDe grote dubbele trappen v\u00f3\u00f3r de ingang worden in 1835 op last van de gemeente verwijderd
\nvanwege het ruimtegebrek op straat.<\/span><\/span><\/p>\n

Het <\/span>gebouw<\/a><\/span> wordt volgens het ontwerp van Cornelius Loos gebouwd, een Zweedse genieofficier, die dan met de vernieuwing van de vestingswerken van Stralsund bezig is. Meijerfeldt kent hem nog uit Bender, van waaruit hij een rondreis langs de architectonische hoogstandjes van het Turkse rijk had mogen maken. Het paleis is geheel in barokke stijl met Mansardwalmdak opgetrokken. Het u-vormige complex met de vleugels naar achteren is in lijn met de laatste Zweedse overheidsgebouwen. De inrichting is voor die tijd exceptioneel luxueus, omdat – naast de priv\u00e9verblijven van de familie – ruimte is gemaakt voor een brouwerij met bierkelders, een bakkerij en konditorei en een stoombadhuis. In totaal 49 ruimtes zijn op de begane grond, het souterrain en de verdieping ingedeeld.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/em>Meyerfeldtsches Palais (1726)<\/strong><\/span>
\n Kulturhistorisches Museum (Stralsund Museum)<\/span>
\n Plaats: <\/span><\/em>Stralsund, Katharinenkloster, M\u00f6nchstra\u00dfe 25-28<\/span>
\nFoto: <\/span><\/em>Stralsund Museum<\/span><\/p>\n

Vestingbouwer Loos ontwerpt\u00a0 niet alleen een zeer zwaar fundament, maar ook een dubbel bemuurde bunker tegen bombardementen en de pest. Een half afgebouwde onderaardse gang onder de Badenstra\u03b2e dient als (nooit gebruikte) vluchtroute en\/of als waterafvoer naar de plaatselijke Giergraben.<\/span><\/p>\n

Als stadsarcheoloog Br\u00fcggeman dit tijdens de restauratie allemaal ontdekt slaat de fantasie van de journalist van het lokale nieuwsblad Ostsee-Zeitung flink op hol: Als \u201eJonny Controlletti\u201c h\u00e4tte Alt-Rocker Udo Lindenberg sicherlich den schwedischen Generalgouverneur Graf Johann August Meyerfeldt tituliert, w\u00e4ren ihm die Marotten des blaubl\u00fctigen Schweden zu Ohren gekommen. (…) Nicht nur, dass Meyerfeldt alle Ausgaben peinlich genau notierte und jeden noch so versteckten Winkel seines riesigen Palais in Pl\u00e4nen akribisch beschrieb: Der hochrangige Milit\u00e4rmann muss auch eine enorme Angst vor den Kanonenangriffen seiner Feinde gehabt haben, und gleichzeitig war er ein Hypochonder wie er im Buche steht. \u00dcber die spannende bauhistorische Geschichte des Palais und die filmreife Biografie des einstigen Besitzers erfuhren die interessierten G\u00e4ste am Tag der St\u00e4dtebauf\u00f6rderung am Sonnabend sehr viele aufschlussreiche Details. (…) Ironie des Schicksals: Der Generalgouverneur wurde nicht alt und verstarb im besten Mannesalter<\/em> [de graaf werd wel oud: 84 jaar! HvM]\u00a0(…) Der f\u00fcr seine speziellen Phobien bekannte Generalgouverneur lie\u00df sich im Keller des Palais eine Art Panic Room errichten, um sich vor angreifenden Feinden und dem Beschuss durch Kanonenkugeln zu sch\u00fctzen<\/em>.\u00a0 (1)<\/a><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"Stadsarcheoloog \u00a0Stefanie Br\u00fcggemann houdt afbeeldingen van
\nJohan August Meijerfeldt sr (links) en Cornelius Loos (rechts) omhoog.<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

In 1730 trekt de gouverneur-generaal met zijn gezin in zijn residentie. Hij ontvangt er zeer hoge gasten: in de zomer van 1743 kroonprins Adolf Frederik en van 31 juli tot 6 augustus 1744 dezelfde met diens vrouw Lovisa Ulri\u00adka. De graaf is zo slecht ter been, dat zijn vrouw Brita Barnekow de koninklijke gasten steeds in haar suite ontvangt. <\/span><\/p>\n

Rond de jaarwisseling 1748-1749 legt Johan August zijn ambt neer.\u00a0<\/span>Het gebouw blijft priv\u00e9bezit, want is immers helemaal door de oude graaf zelf betaald. Het ligt echter voor de hand dat de nieuwe gouverneur-generaal het ook als zijn residentie gaat kiezen, maar diens benoeming blijft nog even uit. Brita Barnekow verkoopt het paleis uiteindelijk in 1757 aan de Zweedse Kroon voor het voor die tijd erg lage bedrag van 33.000 rijksdaalder. (2)<\/a><\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

De Zweedse regering blijft dus in het Meyerfeldtsches Palais zetelen. In 1797 gaat de Prinses van Baden vanuit het paleis naar de St. Nikolaikerk waar zij met de handschoen trouwt met de Zweedse koning Gustaaf IV Adolf. In 1815 wordt het gebouw aan Pruisen overgedragen. Daarna vervult het veel functies. Na herstelwerkzaamheden die de binnenkant geheel veranderen wordt het een overheidsgebouw en dat is het \u2013 na verscheidene \u00a0opknapbeurten – gebleven. Sinds 2016 is de Dienst voor de Stadsbouw er teruggekeerd.<\/span><\/p>\n

\"\"
\nMeyerfeldtsches Palais, Badenstra\u00dfe 17<\/a><\/i><\/span><\/p>\n

Rotermunder Klein-Palais<\/strong><\/span><\/p>\n

Het stadsbestuur van Stralsund verkoopt in 1700 het grondgebied van drie vernietigde gevelhuizen aan kolonel en landraad Von Rotermund. Beide partijen kennen elkaar vooral uit de rechtszaal en besluiten daarom een zeer uitvoerig koopcontract op te stellen. Voor de koper geldt de volgende bouwplicht: “ein t\u00fcchtiges und zu b\u00fcrgerlicher Brau- und M\u00fcltz-Nahrung und handlung … angelegtes Hau\u00df mit einer Hau\u00dfth\u00fcr und Eingange, in guten Brandmauern auf die … w\u00fcste Stelle … nach hiesiger Stadtgewohnheit<\/em>“. Het gebouw wordt een klein paleis in barokstijl op twee van de drie verworven percelen en een uitgang en toegangspoort op het derde perceel. Achter is een binnenplaatsgebouw, een stal voor twaalf paarden, een koetshuis voor drie rijtuigen, een brouwerij en een washuis.<\/span><\/p>\n

\"\"Rotermunder Haus<\/span><\/em><\/p>\n

Nadat Regeringsraadslid graaf Von Bohlen het gebouw verwerft koopt Brita Barnekow het van hem in 1759. De reden is dat zij sinds de verkoop van het Meyerfeldtsches Palais geen woning voor zichzelf en haar kinderen in Stralsund heeft en de landgoederen Nehringen en Medrow in de oorlogsz\u00f4ne liggen. Na afloop van de oorlog in 1762 is Carl Friedrich jr de eigenaar van beide landgoederen, maar woont ook veel in het huis in Stralsund. Hij houdt zich daar bezig met het opbouwen van een bibliotheek voor de familie Meijerfeldt en alle aangetrouwde adellijke families. Ter financiering van dit project verzoekt hij de betrokken families om donaties.<\/span><\/p>\n

De eigendom van het huis verschuift binnen de familie door het overlijden van Brita Barnekow in 1771, Carl Friedrich jr in 1791 en Johan August jr in 1800. Zijn weduwe Lovisa Augusta Sparre verkoopt het huis in 1802 voor 12.300 thaler aan Von Platen ten behoeve van de Zweedse koning, die naar een zetel voor de gemeenteraden van de Pommerse landgoederen op zoek is. De naam van het gebouw wordt dan Landst\u00e4ndehaus en zo heet het nog steeds. Het wapen van de landgoederen staat nog boven de voordeur. Sinds de zomer van 2012 gebruikt de Stralsund Music School het gerenoveerde huis.<\/a><\/span><\/p>\n

Landgoederen<\/span><\/a><\/span><\/p>\n

1. Ostsee-Zeitung 23.05.2016, \u201ePanic-Room\u201c des schwedischen Grafen im Bauamtskeller entdeckt<\/em>, en 12.09-2016, Meyerfeldtsches Palais f\u00fcr 4,7 Millionen Euro saniert<\/em>.
\n2. Kammerarchiv, 3:e avr\u00e4kningskontoret, volgens W. Buchholtz, \u201c\u00d6ffentliche Finanzen und Finanzverwaltung im entwickelten fr\u00fchmodernen Staat, Landesherr und Landst\u00e4nde in Schwedisch-Pommern 1720-1806\u201d, Ver\u00f6ffentlichungen der Historischen Kommission f\u00f6r Pommern, V 25, Keulen 1992, pag. 323 en 436.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Meyerfeldtsches Palais\u00a0 \u00a0***\u00a0 \u00a0Rotermunder Klein-Palais In Stralsund, de toenmalige hoofdstad van Zweeds-Pommeren, bevinden zich twee gebouwen die sterk met het Zweedse geslacht Meijerfeldt verbonden zijn: het Meyerfeldtsches Palais en het Rotermunder Klein-Palais. De gebouwen liggen schuin tegenover elkaar in de Badenstra\u03b2e op nummer 17 respectievelijk 39. Ze werden gebouwd in de leegte die was ontstaan … Verder lezen Stralsund<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":650,"menu_order":4,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-719","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/719","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=719"}],"version-history":[{"count":40,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/719\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57939,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/719\/revisions\/57939"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=719"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}