{"id":67156,"date":"2024-10-20T07:23:55","date_gmt":"2024-10-20T07:23:55","guid":{"rendered":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/?page_id=67156"},"modified":"2026-03-25T09:42:41","modified_gmt":"2026-03-25T09:42:41","slug":"2-4-broeders-en-zusters","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/?page_id=67156","title":{"rendered":"2.4. De stamhouder"},"content":{"rendered":"

Na de dood van de stamvader en de verkoop van het familiehuis in september 1838 gaat het verhaal van de Nederlandse familie Von Meijenfeldt verder. Van de vier zonen komen nu niet vier aparte deelverhalen. Als enige krijgt derde zoon Carl kinderen die volwassen worden en de familienaam voortzetten. Daardoor is hij de stamhouder. In het nu voort te zetten hoofdverhaal komt aan hem derhalve de hoofdrol toe.<\/span><\/p>\n

Carl von Meijenfeldt is 23 jaar oud. Volgens het recent <\/span>ingevoerde Burgerlijk Wetboek is hij meerderjarig. Als gevolg daarvan is hij vermogensrechtelijk volledig handelingsbekwaam en familierechtelijk niet meer onderworpen aan de ouderlijke macht. Alleen als hij v\u00f3\u00f3r zijn dertigste een huwelijk aangaat moet <\/span>zijn moeder toestemming geven<\/span>. Die regel <\/span>garandeert niet zozeer\u00a0<\/span>voldoende inkomen voor <\/span>zijn toekomstige vrouw en kinderen<\/span>, maar beschermt eerder het vermogen van de ouders tegen ondoordachte liefdesperikelen.<\/span><\/p>\n

Carl werkt al <\/span>ruim 11 jaar <\/span>op de Rijkswerf van Rotterdam. Hij is van leerling via knecht opgeklommen tot Scheepstimmerman. M<\/span>ei 1839 krijgt hij een bevordering van de Tweede naar de Eerste Klasse. Dat brengt zijn <\/span>maandinkomen nog niet boven de dertig gulden uit. Hij zit <\/span>in ploeg C <\/span>onder Meesterknecht Van Asperen. E<\/span>quipagemeester <\/span>is Maurits Ver Huell, wiens oom onder Napoleon <\/span>admiraal was. <\/span>Wat Kikkert voor vader was, is <\/span>Ver Huell voor Carl, zeker als deze in 1839 wordt bevorderd tot waarnemend directeur van de werf en kommandant der marine in het hoofddepartement van de Maas. Diens zoon Alexander Ver Huell legt een waardevolle collectie aan, waarin onder andere de tekening van vader bij diens rekest<\/a><\/span> van 1810 terecht komt. (1)<\/a><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"Quirijn Maurits Rudolph Ver Huell (1787-1860)
\n<\/span><\/em>A. Ver Huell & E. Vermorcken, Gelders Archief\u00a0 2039-1360<\/span><\/p>\n

De drie broers van Carl zijn ook druk aan het werk. De 30-jarige Jan biedt zich aan <\/span>als zelfstandig timmerman en welputboorder. De 28-jarige Hend<\/span>rik laat zich in plaats van de zeedienst <\/span>o<\/span>p 9 april 1838 <\/span>aannemen bij de Belastingdienst arrondissement Rotterdam met de aantekening dat hij Engels en Maleis kan spreken. Twee dagen na de verjaardag van Carl <\/span>start hij met de opleiding en is vanaf 1 september Buitengewoon Commies c.q. Waker bij het Entrepot Rotterdam. De 21-jarige Friedrich <\/span>rondt zijn opleiding tot stuurman\u00a0<\/span>op het wachtschip Amstel<\/span> in Hellevoetsluis in<\/span>. Hij stapt <\/span>o<\/span>p 16 september 1838 aan boord van een heus zeeschip met een reisopdracht in dienst van de Koninklijke Marine, net als Hendrik elf jaar eerder. I<\/span>n de rang van vierde stuurman dient hij op Z.M. Brik van Oorlog Panter <\/em>van 12 stukken en 100 koppen onder kapitein-luitenant ter zee L.J. de Vries. Vader is er niet meer om hem een afscheidsbrief toe te steken. Begin november vaart hij af naar Goede Rede (Goeree) de Noordzee op en het Kanaal in richting Batavia.<\/span>\u00a0(2)<\/a><\/span><\/span><\/p>\n

Eind 1838 moeten moeder, Jan, Hendrik, Carl en 15-jarige zusje Nellie <\/span>het verkochte familiehuis n<\/span>a 22 jaar<\/span> ontruimen. Zij keren terug naar de binnenstad van Rotterdam. <\/span>Door de Goudsche Poort\u00a0<\/span>betrekken zij <\/span>de tweede straat rechts in de (Grote) Kipstraat o<\/span>p de hoek van de eerste steeg op nummer 140 een huurwoning.<\/span>\u00a0(3)<\/a><\/span><\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

\"\"Volkstelling 1839<\/span><\/em><\/p>\n

In 30 september 1839 krijgt Hendrik formeel definitief ontslag uit de marine. Friedrich was begin april van dat jaar op de rede van Batavia aangekomen en doorgevaren naar het oosten tot de Rede van Ambonia. Vandaar gaat het noordwaarts naar Celebes. Zo blijft hij <\/span>twee jaar lang door <\/span>de wateren van Oost-Indi\u00eb kruisen, totdat hij voor de Rede van Batavia samen met stuurmansleerling Strijp ziek van de Panter wordt gehaald. In het Militair Hospitaal Weltevreden ondergaat hij verpleging. In tegenstelling tot zijn broer Hendrik eerder komt die voor hem te laat. Drie dagen later <\/span>op 13 maart 1841 <\/span>sterft <\/span>Friedrich von Meijenfeldt <\/span>op 23-jarige leeftijd. Na twee dagen komen zijn spullen terug aan boord en begrijpt de bemanning hoe het is afgelopen. <\/span>(4)<\/a><\/span><\/p>\n

Nog niet wetend van dit onheil maakt Carl <\/span>o<\/span>p 30 maart het bezoek mee van <\/span>koning Willem II aan ’s Rijks Werf. N<\/span>a een<\/span> 25-jarig bewind van diens vader brengt de nieuwe koning zijn eerste <\/span>offici\u00eble bezoek aan de Maasstad. Die ochtend arriveert hij <\/span>met zijn Russische vrouw en drie kinderen. De net tot directeur benoemde <\/span>Ver Huell betreedt met\u00a0 het koninklijke paar <\/span>de eerder op de werf gebouwde koninklijke sloep met <\/span>e<\/span>enentwintig ereroeiers, om hen <\/span>naar het fregat India in de haven te brengen. Het jaar daarop komt de koning nog twee keer naar de werf, voor het vertrek en de latere aankomst van zijn getrouwde dochter groothertogin Sophie. Eind 1843 komt hij weer om het stoffelijk overschot van zijn vader Willem I van een schip uit Hamburg te halen, vier dagen in het Zeepaleis te laten opbaren en in een stoet weg te rijden voor de begrafenis in Delft.\u00a0<\/span><\/p>\n

Moeder Cato wordt in die tijd voor een andere begrafenis naar Amsterdam geroepen. H<\/span>aar<\/span>\u00a0<\/span>ongehuwd gebleven <\/span>jongere zus Engeltje Pieploo sterft daar <\/span>op 4 december 1843. Zij is\u00a0dienstbode <\/span>in het stedelijke Buitengasthuis aan de Overtoom, waar in tegenstelling tot het Binnengasthuis in het centrum besmettelijke en krankzinnige pati\u00ebnten in behandeling zijn. Op haar woonkamer komt zij te overlijden.<\/span><\/p>\n

<\/a>Terug<\/span><\/a><\/span>\u00a0\u00a0\u00a0***\u00a0 \u00a0Verder<\/a><\/span><\/span><\/p>\n

1. Betaalsrollen der mindere ge\u00ebmployeerden en werklieden in het vak van de scheepsbouw, Inv 224 (1839)<\/a><\/span><\/span>,\u00a0Nationaal Archief,\u00a03.09.16.01 Directie der Marine Rotterdam.\u00a0<\/span>
\n2. Scheepsjournaal Z.M. Brik van Oorlog Panter, Nationaal Archief 2.12.03, Inv 3564,<\/span>\u00a0fol 11<\/a><\/span><\/span>\u00a0en 10 en 15 maart 1841<\/a><\/span>. Adelborst 1e<\/sup> kl Pieter Toutenhoofd (1817-1894)<\/span> schrijft na afloop een dagboek van de reis:\u00a0 “Particulier journaal en memoriaal (…) Panter, gewapend met 16 carronades \u00e0 30 lb, 2 jagers \u00e0 8 lb en bemand met 110 koppen”. H<\/span>ij maakt zijn eerste echte storm mee: ‘voor my was deeze aangelegenheid niet onaangenaam<\/em>‘. Het verslag wordt ingeleid door een wat algemener deel, gevolgd door een gedeelte dat ‘ik meer in de vorm van een journaal [zal] aanbieden, daar, de opelkander volgende gebeurtenissen toch achterelkander genoemd dienen te worden.<\/em>‘ Toutenhoofd geeft veel beschouwingen over\/ beschrijvingen van de natuur en de elementen en vertelt hoogdravend over de hero\u00efek van het zeemansleven. Verder beschrijvingen van aangedane plaatsen, waaronder Spanje waar men aanlegt vanwege opgelopen averij.
\n3. Volkstelling 1839, Stadsarchief Rotterdam 494-03, Inv 1178, Wijk K, fol 251<\/a><\/span>.<\/span>
\n4. Sterfregister der Residentie Batavia, SR 999-09, fol C 145, akte 2558<\/a>, Familiearchief N.6,\u00a0nr 31<\/a>.<\/span>
\n<\/span><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na de dood van de stamvader en de verkoop van het familiehuis in september 1838 gaat het verhaal van de Nederlandse familie Von Meijenfeldt verder. Van de vier zonen komen nu niet vier aparte deelverhalen. Als enige krijgt derde zoon Carl kinderen die volwassen worden en de familienaam voortzetten. Daardoor is hij de stamhouder. In … Verder lezen 2.4. De stamhouder<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-67156","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/67156","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=67156"}],"version-history":[{"count":174,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/67156\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":79247,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/67156\/revisions\/79247"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=67156"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}