{"id":65730,"date":"2024-08-11T11:08:58","date_gmt":"2024-08-11T11:08:58","guid":{"rendered":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/?page_id=65730"},"modified":"2026-09-24T08:27:54","modified_gmt":"2026-09-24T08:27:54","slug":"1-1-1-herkomst","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/?page_id=65730","title":{"rendered":"1.1.1. Kolonisten"},"content":{"rendered":"

De kolonisatie van Lijfland begint vanuit het westen omstreeks het jaar 1186, als kooplui uit Bremen als eersten voet aan wal zetten bij de monding van de rivier de Duna (Dvina<\/em>). Zij weten zich daar snel te vestigen. <\/span>De geeste\u00adlijk\u00adheid volgt onmiddellijk\u00a0in de persoon van de bejaarde monnik Meinhard. Hij sticht een neder\u00adzet\u00adting bij \u00dcxk\u00fcll (Ik\u0161kile<\/em>) en weet de inheemse bevolking tot het Christendom te bekeren. Dat doet hij snel om de Orthodoxe invloed van de naburige Wit-Russische vorst van Polotsk tegen te gaan. Na de doopplechtig\u00adheid springen de inheemsen in de rivier om het doopwater af te spoelen en worden de geestelijken na Meinhards dood uit het gebied verjaagd. Zijn opvolger Bert\u00adhold probeert het ook vergeefs op dezelfde manier.\u00a0<\/span>De Paus\u00a0staat er niet zo vreedzaam in. Hij meent\u00a0dat ongedoopte mensen dood en verderf zaaien. De Oostzeekust van Holstein tot de Finse Golf is nog het laatste heidense gebied van Europa. Daarom\u00a0stelt hij al in\u00a01171 oorlogen tegen deze heidenen gelijk aan de Kruistochten naar het Heilige Land. Zowel de Koning van Denemarken als de Aartsbisschop van Bremen\u00a0geven gehoor\u00a0aan de oproep van de Paus, ook vanwege potenti\u00eble gebiedsuitbreidingen.\u00a0<\/span><\/p>\n

De deelnemers uit Bremen en L\u00fcbeck aan de derde Kruistocht naar Jeruzalem\u00a0stichten\u00a0in 1190 de Duitse of Teutoonse Orde,\u00a0aanvankelijk om hun gewonde en behoeftige Duitse ridderbroeders bij te staan. De schutsvrouw is Maria. In de offici\u00eble naam Ordo Domus Hospitalis Sanctae Mariae Teutonicorum in Jeruzalem <\/em>komt dit allemaal tot uitdrukking. Zowel de Paus als de Keizer erkennen de Duitse Orde, waardoor ze naast de kerkhi\u00ebrarchie komt te vallen en eigen grondbezit en bestuursmacht mag verwerven. De Ordeleden zijn tegelijk ridder en geestelijke: zij leggen de geloften af van armoede (aardse zaken zijn van de Orde, ook paard en zwaard), van kuisheid (geen seksuele activiteiten) en van gehoorzaamheid (weinig praten en spel, veel oefenen, vechten en martelaarschap).\u00a0<\/span>Bert\u00adhold keert in 1198 terug aan het hoofd van een duizendkoppig leger van Kruisrid\u00adders uit Westfalen. Hij wint de slag om de stenen brug bij \u00dcxk\u00fcll, maar sterft omdat hij te ver voor zijn troepen uit de achtervolging inzet. Daarna onderneemt Albrecht von Buxth\u00f6ven, neef van de domheer van Bremen, in 1200 een meer succes\u00advolle Baltische Kruistocht. Zijn leger is met behulp van een pauselijke brief opgetrommeld uit Nedersaksen en Westfalen. Hij heeft de beschikking over 1600 kruisvaarders (ridders, priesters en vazallen) die met 23 schepen worden aangevoerd. In 1201 wordt in de monding van de Duna een vesting gemaakt voor de Kruisridders en dit is het start\u00adpunt van de stad Riga. Albrecht reist wel 13 keer naar Bremen en Rome terug, enerzijds met het doel in Noord-Duitsland missionarissen en kruisridders te werven voor twee of meer jaar, anderzijds om zijn geestelijk en zelfs wereldlijk gezag over Lijfland uit te breiden. Hij wordt niet alleen door de Paus erkend als bisschop over Lijfland en mag een Dom in Riga bouwen, maar krijgt ook vorstelijke status van de Duitse keizer.<\/span><\/p>\n

Daar staat tegenover dat Duitse vorsten en ridders maar mondjesmaat bereid zijn naar het hoge noorden te reizen. Daarom besluit Albrecht een blijvende aanwezigheid van de ridder-monniken te organiseren. Omdat bestaande orden als de Tempeliers en zelfs de Duitse Orde hun krachten niet willen verdelen, sticht Theoderich von Treyden met 180 adellijke officieren in 1202 de nieuwe Orde van de Zwaard\u00adbroeders van Lijfland (Fratres militae Christi de Livonia<\/i>). Zij dragen witte mantels met een rood kruis, het\u00a0zwaard verticaal daaronder. In 1204 bevestigt de paus de nieuwe orde volgens dezelfde regels als de Tempeliers. In 1206 zijn alle Lijflandse stammen gekerstend ofwel onderworpen. De Orde weet zijn militaire gezag slechts te handhaven met een dicht netwerk van 60 kleinere stenen burchten, want het koude of natte platteland met dichte bossen en wateren zonder wegen is leeg of in handen van opstandige stammen. In het oosten dringt de Orde de vorsten van Novgorod en Polotsk terug op hun eigen grondgebied. Met succes worden de stammen in het zuidelijke Koerland en Semgallen onderworpen.<\/span><\/p>\n

\"\"Ridders van de Orden in Lijfland,
\nlinks van de Duitse Orde, rechts van de Zwaardbroeders<\/em><\/p>\n

De Zwaardbroeders werken daarna stap voor stap naar hun eigen val toe. Zij willen in navolging van de Duitse Orde de door hen veroverde gebieden besturen, maar daar gaat Bisschop Albrecht niet mee akkoord, ook niet met de helft; na bemiddeling van een pauselijke gezant accepteren zij een derde van het grondgebied, maar de basis voor een lange machtsstrijd met de bisschop is daarmee gelegd.\u00a0<\/span><\/p>\n

<\/a>Terug<\/a>\u00a0<\/span> \u00a0***\u00a0 \u00a0Verder<\/a><\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De kolonisatie van Lijfland begint vanuit het westen omstreeks het jaar 1186, als kooplui uit Bremen als eersten voet aan wal zetten bij de monding van de rivier de Duna (Dvina). Zij weten zich daar snel te vestigen. De geeste\u00adlijk\u00adheid volgt onmiddellijk\u00a0in de persoon van de bejaarde monnik Meinhard. Hij sticht een neder\u00adzet\u00adting bij \u00dcxk\u00fcll … Verder lezen 1.1.1. Kolonisten<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-65730","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/65730","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65730"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/65730\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":83323,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/65730\/revisions\/83323"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65730"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}