{"id":39578,"date":"2021-11-24T14:49:35","date_gmt":"2021-11-24T14:49:35","guid":{"rendered":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/?page_id=39578"},"modified":"2021-11-24T15:00:41","modified_gmt":"2021-11-24T15:00:41","slug":"schwartz","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/?page_id=39578","title":{"rendered":"Schwartz"},"content":{"rendered":"

Marie Sophie Schwartz, \u201cDr\u00f6mmerskan p\u00e5 Johan Hendrik Kellgrens graf\u201d, Stockholm 1866, in Svea Folk-Kalender f\u00f6r 1867, pag. 65-79<\/a><\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Vi tillbringade n\u00e5gra \u00e5r p\u00e5 en af min mans egendo- I oktober 1778 flyttade vi till Stockholm, och jag erh\u00f6ll d\u00e5 den underr\u00e4ttelsen, att Kellgren var informator hos general-l\u00f6jtnanten Meijerfeldt, med hvilken min man var besl\u00e4gtad. Vi gjorde visit derst\u00e4des och blefvo af den oemotst\u00e5ndligt intagande grefyinnan emottagna p\u00e5 det f\u00f6rbindligaste.<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 \u00a0Jag for hem fr\u00e5n Meijerfeldts bedr\u00f6fvad och nedslagen. Det stod klart f\u00f6r mig, att Kellgren med sitt sinne f\u00f6r det sk\u00f6na och sin fina smak m\u00e5ste, genom den dagliga sammanvaron med ett s\u00e5 \u00e4lskv\u00e4rdt fruntimmer, vara utsatt f\u00f6r en fara, som ovilkorligen skulle st\u00f6ra hans hjertas frid. <\/span>
\n\u00a0 \u00a0 N\u00e5gra dagar efter bes\u00f6ket hos Meijerfeldts; utkom f\u00f6rsta numret af Stockholms-Posten, som utgafs af Kellgren och Carl Lenngren. N\u00e4stan samtidigt dermed vann han ett pris i Vitterhets-akademien f\u00f6r poemet \u201cEn ynglings intr\u00e4de i verlden\u201c, och med anledning h\u00e4raf hade gref- vinnan Lovisa Meijerfeldt; en liten fest i sitt hem f\u00f6r den snillrike informatorn. Jag var en bland de utvalda, som blifvit bjudna till denna lilla fest.<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 \u00a0Med h\u00f6gt klappande hjerta intr\u00e4dde jag i grefvinnans salon, der alla redan voro samlade. Jag s\u00e5g likv\u00e4l endast tvenne personer, grefvinnan och Kellgren.<\/span>
\n\u00a0 \u00a0 \u00a0Mera \u00e4n sex \u00e5r hade g\u00e5tt till \u00e4nda, sedan de band sletos, som f\u00e4ste hans och mitt hjerta vid hvarandra. Sex \u00e5r af \u00e5nger och sorg af anstr\u00e4ngning och botg\u00f6relse f\u00f6r mig af framg\u00e5ng och triumf f\u00f6r honom. Han var nu en ung man, vid hvilken allas blickar till och med konungens voro f\u00e4sta. Hans namn var firadt, och hans snille hade st\u00e4llt honom h\u00f6gt \u00f6fver m\u00e4ngden. Jag deremot var en qvinna, som missf\u00f6rst\u00e5tt sin kallelse, d\u00e5 jag gift mig utan k\u00e4rlek med en f\u00f6rn\u00e4m man, och som visserligen s\u00f6kt g\u00f6ra uppfyllandet af sina pligter till sin lefnads lycka, men som det oaktadt, icke f\u00f6rm\u00e5dde ur sitt hjerta bannlysa en annans bild. I det \u00f6gonblick jag \u00e5ters\u00e5g Johan, \u00e4lskade jag honom lika h\u00f6gt, som under v\u00e5r k\u00e4rleks f\u00f6rsta v\u00e5rdagar. N\u00e5gra sekunder m\u00e5ste jag dr\u00f6ja f\u00f6r att samla krafter innan jag f\u00f6rm\u00e5dde g\u00e5 fram till min mans fr\u00e4nka och helsa p\u00e5 henne. Hvilken f\u00f6rledande varelse hon var, kan man m\u00e5h\u00e4nda f\u00f6rest\u00e4lla sig, d\u00e5 man ih\u00e5gkommer, att Kellgren d\u00f6pte henne till en af de tre gracerna.\u00a0<\/span>
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 D\u00e5 jag helsade p\u00e5\u00a0grefvinnan, drog Kellgren sig tillbaka men i n\u00e4sta \u00f6gonblick v\u00e4nde jag mig till honom. <\/span>
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Johan Henrik Kellgrens ansigte h\u00f6rde till dem, som man aldrig f\u00f6rg\u00e4ter, och likv\u00e4l f\u00f6ref\u00f6ll det f\u00f6r\u00e4ndradt f\u00f6r hvarje g\u00e5ng man s\u00e5g honom. \u00c4fven jag tyckte att han vid hvarje \u00e5terseende var sig lik och \u00e4nd\u00e5 olik. \u00a0Om detta varit fallet f\u00f6rr, huru mycket mer nu, d\u00e5\u00a0sex; \u00e5r g\u00e5tt till- \u00e4nda, utan att vi tr\u00e4ffats p\u00e5 hela denna tid.<\/span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 D\u00e5 jag intr\u00e4dde, var hans blick n\u00e5got spetsig, och ett satiriskt leende krusade hans l\u00e4ppar, s\u00e5 att hans ansigte hade en f\u00f6r mig fr\u00e4mmande karakter. N\u00e4r jag, efter att hafva helsat p\u00e5\u00a0grefvinnan;, v\u00e4nde mig till honom, voro \u00f6gonen f\u00e4sta p\u00e5 mig med ett kallt uttryck och han hade antagit en str\u00e4ng mine. Han bugade sig efter alla eti- kettens fordringar och sade n\u00e5gra artigt f\u00f6rbindliga ord, hvilkas hela betydelsel\u00f6shet jag mer uppfattade med hjer- tats instinkt \u00e4n med \u00f6ronen. Jag s\u00e5g, att\u00a0sammantr\u00e4ffandet; med mig icke gjorde n\u00e5got angen\u00e4mt intryck, och att jag upph\u00f6rt att vara n\u00e5got annat \u00e4n ett ohyggligt minne f\u00f6r honom.<\/span>
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Denna afton innefattade f\u00f6r mig s\u00e5 mycken sm\u00e4rta, att jag icke vill dr\u00f6ja vid minnet deraf.<\/span>
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Kellgren, dagens hjelte, hade icke \u00f6gon f\u00f6r n\u00e5gon annan \u00e4n grefyinnan\u00a0Meijerfeldt.<\/span>
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Han hade i allm\u00e4nhet icke n\u00e5gon s\u00e4rdeles l\u00e4tthet f\u00f6r att tala, s\u00e5 framt han icke var lifvad; men hans id\u00e9er voro alltid klara, hans uttryck korta och egentliga. <\/span><\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0Det var liksom hade min f\u00e4gring och alla de tusende sm\u00e5 bevis, som r\u00f6jde min \u00f6mhet, undfallit honom. Han, som eljest var s\u00e5 k\u00e4nslig f\u00f6r qvinlig sk\u00f6nhet och ganska l\u00e4tt r\u00e5kade i l\u00e5ga, hade knappast en blick f\u00f6r mig. Gref- vinnan Meijerfeldt; var, s\u00e5 tycktes det, oinskr\u00e4nkt herrskarinna \u00f6fver hans sj\u00e4l, det vill s\u00e4ga, s\u00e5 mycket en qvinna kunde blifva det \u00f6fver en s\u00e5dan man som Kellgren. Den dagliga sammanvaron;, tillika med den dyrkan han offrade henne, gjorde, att hon inverkade f\u00f6rfinande p\u00e5 hans smak och betydligt sk\u00e4rpte hans omd\u00f6me. Jag s\u00e5g, att hennes inflytande var ganska stort, och jag ins\u00e5g \u00e4fven, att hon skulle, medan det varade, fjettra hans snille inom konve- nansens och ytlighetens bojor och s\u00e5lunda h\u00e4mma dess h\u00f6gre flygt.<\/span><\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0Man skulle haft sv\u00e5rt att k\u00e4nna igen den med Gustaf III:s hofton inf\u00f6rlifvade Kellgren, d\u00e5 han talade med mig. Han var icke mer densamme, som d\u00e5 han konverserade med grefvinnan Meijerfeldt;, sk\u00e4mtande och f\u00f6rl\u00f6jligande allt. Qvickheten, om \u00e4fven n\u00e5got v\u00e5gad, var d\u00e5 hufvudsaken. En g\u00e5ng f\u00f6rde jag talet p\u00e5 hans mor, och d\u00e5 yttrade han: <\/span>
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 – Det var genom henne, jag l\u00e4rde mig h\u00f6gakta qvinnan. Det \u00e4r\u00a0minnet; af henne, som g\u00f6r, att jag \u00e4nnu hyser v\u00f6rdnad f\u00f6r k\u00f6net. <\/span>
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 – Och \u00e4nd\u00e5 till\u00e5ter sig hennes son att…. jag hej- dade mig. <\/span>
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 – Hvad ? fr\u00e5gade Kellgren och s\u00e5g p\u00e5 mig. <\/span>
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 – Att \u00e4lska en gift qvinna, tillade jag, men v\u00e5gade icke m\u00f6ta hans \u00f6gon. Kellyren teg, och jag lyfte mina s\u00e4nkta\u00a0\u00f6gonlock;. Hans blick var f\u00e4st p\u00e5 mig med ett skarpt uttryck, som f\u00f6ranledde mig att bifoga: <\/span>
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 – N\u00e4r jag besinnar, att Johan Henrik Kellgren gjort sig till slaf under en otill\u00e5ten b\u00f6jelse, har jag sv\u00e5rt att fatta at s\u00e5 \u00e4r. Om Lovisa\u00a0Meijerfeldt vore \u00e4nnu mer intagande \u00e4n hon \u00e4r, borde hon likv\u00e4l aldrig kunnat uppv\u00e4cka …: Min beundran, inf\u00f6ll Kellgren. \u00c4r d\u00e5 detta n\u00e5got att klandra? Hon \u00e4r hofvets f\u00f6rn\u00e4msta prydnad, och hvar- f\u00f6r skulle det icke vara \u00e4fven mig till\u00e5tet att sk\u00e4nka min hyllning \u00e5t sk\u00f6nheten.\u00a0<\/span>
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 – Beundran; offrar man \u00e5t det sk\u00f6na, \u00e4dla och stora; k\u00e4rlek endast \u00e5t det vi ega r\u00e4tt att \u00e4lska. Ni ler, fortfor jag, derf\u00f6r att ni kastat ifr\u00e5n er de begrepp, ni fordom hyste om sedlighet och sanning.<\/span><\/td>\n

We brachten een paar jaar door op een van de landgoederen van mijn man. In oktober 1778 verhuisden we naar Stockholm, en toen kreeg ik te horen dat Kellgren informator was bij luitenant-generaal Meijerfeldt, met wie mijn man verwant was. We brachten daar een bezoek en werden door de onweerstaanbaar gracieuze gravin op de meest verbindende manier ontvangen. <\/span>
\nIk verliet Meijerfeldt\u2019s huis bedroefd en depressief. Het was me duidelijk dat Kellgren, met zijn gevoel voor schoonheid en fijne smaak, door de dagelijkse omgang met zo’n lieftallige dame moest worden blootgesteld aan een gevaar dat onvermijdelijk de vrede van zijn hart zou verstoren. Enkele dagen na het bezoek aan Meijerfeldt\u2019s huis werd het eerste nummer van Stockholms-Posten uitgegeven door Kellgren en Carl Lenngren. Bijna tegelijkertijd won hij een prijs in de Academie van Getuigen voor het gedicht “De intrede van een jonge man in de wereld”, en om deze reden gaf de gravin Lovisa Meijerfeldt een klein feestje bij haar thuis voor de ingenieuze informator. Ik was een van de uitverkorenen die was uitgenodigd voor dit kleine feestje. <\/span>
\nMet een luid kloppend hart ging ik de salon van de gravin binnen, waar iedereen al verzameld was. Ik heb echter maar twee mensen gezien, de gravin en Kellgren. <\/span>
\nEr waren meer dan zes jaar verstreken sinds de banden die zijn en mijn hart verscheurden. Zes jaar van wroeging en verdriet van inspanning en boete voor mij van succes en triomf voor hem. Hij was nu een jonge man op wie ieders ogen, zelfs die van de koning, waren gericht. Zijn naam werd gevierd en zijn genialiteit had hem hoog boven de menigte geplaatst. Ik daarentegen was een vrouw die haar roeping verkeerd begreep toen ik trouwde met een edele man zonder liefde, en die weliswaar probeerde van de vervulling van haar plichten het geluk van haar leven te maken, maar die niettemin niet van haar kon verbannen hart een ander beeld van een ander. Op het moment dat ik Johan weer zag, hield ik net zoveel van hem als tijdens de eerste dagen van onze liefde. Ik moest een paar seconden wachten om kracht te verzamelen voordat ik de nicht van mijn man kon benaderen en haar begroeten. Wat een verleidelijk schepsel was ze, dat kun je je misschien voorstellen als je je herinnert dat Kellgren haar een van de drie grati\u00ebn noemde. <\/span>
\nToen ik de gravin begroette, trok Kellgren zich terug, maar het volgende moment wendde ik me tot hem.<\/span>
\nHet gezicht van Johan Henrik Kellgren behoorde toe aan degenen die je nooit vergeet, en toch leek het elke keer dat je hem zag veranderd te zijn. Zelfs ik dacht dat hij bij elke re\u00fcnie hetzelfde was en toch anders. Als dit eerder het geval is geweest, hoeveel meer nu, dan zes jaren zijn verstreken, zonder dat we elkaar al die tijd hebben ontmoet. (…) Toen ik binnenkwam, was zijn blik een beetje gericht, en een satirische glimlach krulde zijn lippen, zodat zijn gezicht een karakter had dat mij vreemd was. Toen ik, nadat ik de gravin had begroet, me naar hem wendde, waren mijn ogen met een koude uitdrukking op mij gericht en had hij een strenge blik aangenomen. Hij boog volgens alle eisen van de etiquette en sprak enkele beleefde woorden, waarvan ik de betekenisloosheid meer met het instinct van het hart dan met de oren bemerkte. Ik zag, dat het toeval met mij geen prettige indruk maakte, en dat ik voor hem ophield allesbehalve een afschuwelijke herinnering te zijn. <\/span>
\nDeze avond omvatte zo veel pijn voor mij dat ik niet wil stilstaan \u200b\u200bbij de herinnering eraan.<\/span>
\nKellgren, de held van de dag, had alleen oog voor gravin Meijerfeldt. <\/span>
\nHij had over het algemeen niet veel gemak om te spreken zolang hij niet leefde; maar zijn idee\u00ebn waren altijd duidelijk, zijn uitdrukkingen kort en bondig.\u00a0 (…) Het was alsof mijn kleur en alle duizenden kleine stukjes bewijs die mijn tederheid onthulden, hem waren ontgaan. Hij, die anders zo gevoelig was voor vrouwelijke schoonheid en vrij gemakkelijk in vlammen opging, had nauwelijks naar mij gekeken. Gravin Meijerfeldt was, zo leek het, een onbeperkte minnares over zijn ziel, dat wil zeggen, zoveel als een vrouw zou kunnen zijn over een man als Kellgren. Het dagelijkse samenzijn, samen met de aanbidding die hij voor haar opofferde, zorgde ervoor dat ze zijn smaak verfijnen en zijn beoordelingsvermogen aanzienlijk verscherpte. Ik zag dat haar invloed behoorlijk groot was, en ik realiseerde me ook dat ze, zolang het duurde, zijn genie zou boeien binnen de ketenen van conventie en oppervlakkigheid, en zo zijn hogere vlucht zou belemmeren. Het zou moeilijk zijn geweest om de Kellgren te herkennen die de hoftoon van Gustaf III overnam toen hij met me sprak. Hij was niet meer dezelfde als toen hij met gravin Meijerfeldt sprak, grappen makend en alles belachelijk makend. De behendigheid, ook al was die wat gedurfd, was toen het belangrijkste. Een keer bracht ik het gesprek op zijn moeder, en toen zei hij: door haar leerde ik de vrouw te respecteren. Het is de herinnering van haar, waardoor ik nog steeds eerbied voor seks heb. — En toch laat haar zoon het zichzelf toe…. Ik hield mezelf tegen. — Wat? vroeg Kellgren, mij aankijkend. — Van een getrouwde vrouw houden, voegde ik eraan toe, maar durfde hem niet aan te kijken. Kellgren zweeg en ik tilde mijn neergeslagen oogleden op. Zijn blik was op mij gericht met een scherpe uitdrukking, die me ertoe bracht te hechten: — Als ik erover nadenk dat Johan Henrik Kellgren zichzelf tot slaaf heeft gemaakt tijdens een ongeoorloofde neiging, kan ik moeilijk begrijpen dat dit het geval is. Ook al zou Lovisa Meijerfeldt nog boeiender zijn dan ze is, had ze nooit mogen mijn bewondering mogen opwekken, beaamde Kellgren. Valt dit dan te verwijten? Zij is het belangrijkste sieraad van het hof, en waarom zou ik niet mijn hulde mogen brengen aan de schoonheid. — Bewondering; je offert op voor het mooie, edele en grote; alleen liefhebben voor datgene waar we recht op hebben. Je glimlacht, vervolgde ik, omdat je de concepten die je ooit had over moraliteit en waarheid weggooide.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Marie Sophie Schwartz, \u201cDr\u00f6mmerskan p\u00e5 Johan Hendrik Kellgrens graf\u201d, Stockholm 1866, in Svea Folk-Kalender f\u00f6r 1867, pag. 65-79. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Vi tillbringade n\u00e5gra \u00e5r p\u00e5 en af min mans egendo- I oktober 1778 flyttade vi till Stockholm, och jag erh\u00f6ll d\u00e5 den underr\u00e4ttelsen, att Kellgren var informator hos general-l\u00f6jtnanten Meijerfeldt, med hvilken min man var besl\u00e4gtad. … Verder lezen Schwartz<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-39578","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/39578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39578"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/39578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39580,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/39578\/revisions\/39580"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}