{"id":37974,"date":"2021-06-04T13:13:03","date_gmt":"2021-06-04T13:13:03","guid":{"rendered":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/?page_id=37974"},"modified":"2024-12-25T18:55:35","modified_gmt":"2024-12-25T18:55:35","slug":"stop-en-merk-lap","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/?page_id=37974","title":{"rendered":"Stoplap"},"content":{"rendered":"
\n

In het Familiemuseum hangt een naailap. De afmetingen zijn circa 50 bij 50 centimeter. De lap is van wit linnen en het garen van gekleurd zijde. Met het garen zijn stopvlakken geborduurd in verschillende bindingen (effen, keper en satijn) en in in verschillende kleuren (goud, zilver, rood, blauw en groen). De volgende stopvlakken staan in de naailap:
\n– een groot vierkant in het midden, waarboven OUD<\/b>, waaronder<\/span> 14 JAAR<\/b><\/span> en in elke hoek een bloem staat;
\n– daaromheen acht rechte kruisen van gelijke armen; per kruis staat hetzelfde motief in de tegenoverliggende uiteinden;
\n– in de vier hoeken verschillende motieven; l<\/span><\/span><\/span>inksboven een kroon<\/b><\/span> met de letters AHVM<\/b><\/span> en rechtsonder een kroon<\/b><\/span> met de cijfers 1784<\/b><\/span>.
\nDe naailap is achter glas met houten latten ingelijst. Op de<\/span>\u00a0kartonnen achterzijde<\/span> staat bovenaan met de hand geschreven “Stop en merk lap van de fam A.H. von Meyerfeld, fam van fam W.F. de Haas\u201d en onderaan een sticker van kunsthandel T.J.H. Jekel, Centuurbaan 169, Amsterdam.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"De stop- en merklap gemaakt door A.H. von Meyerfeld<\/span><\/em><\/p>\n<\/div>\n

\n

Tot zover de feiten. <\/span>Voor de uitleg is het vriendelijke en deskundige advies van mevrouw Mayken Geersing-Dominicus van ’t Andere Museum<\/a><\/span> in Leeuwarden ingewonnen en is eigen onderzoek gedaan.
\n<\/span><\/p>\n

1. Het linnen is vergeeld en het zijde is verbleekt. De eerste oorzaak daarvan is de manier van inlijsten: er is met lijmstoffen gewerkt en het papier op de achterzijde is niet zuurvrij. De uiterste centimeter van de lap verdwijnt achter de latten en er is geen ontspiegeld glas gebruikt. Jekel droeg dan wel de naam “kunsthandel”, maar was in het dagelijkse leven automonteur en taxichauffeur. In 1934 trouwde hij, dus kan zijn vrouw de zaak draaiende hebben gehouden. De naailap is na de inlijsting een eeuw blootgesteld aan dag- of zelfs zonlicht en hangt nu in een donkere hoek.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

2. Meisjes oefenden priv\u00e9, op school of in het weeshuis op naailappen als proeve van bekwaamheid voor een latere betrekking bij een mevrouw of ter versterking van de eigen huwbaarheid. De meisjes zetten hun leeftijd, hun initialen en het jaar van vervaardiging op de stoplap. In dit geval gebeurde dat ook: 14 jaar oud, AHVM en 1784.<\/span><\/p>\n

3. Er zijn verschillende soorten naailappen: merklappen, stoplappen, borduurlappen en pronklappen.\u00a0 Te oordelen naar de patronen en de kleine tekens gaat het hier om een stoplap. Op stoppen werd geoefend omdat zelfs de gegoede burgerij beschadigde kleding niet verving maar repareerde. Dit is relevant te constateren, omdat dit soort grote stoplappen pas vanaf ongeveer 1840 gemaakt zijn, niet al in 1784. Er is nog een tweede reden dat dit niet het jaar van vervaardiging kan zijn geweest. De maakster zou in het jaar 1770 geboren moeten zijn (<\/span>1784 minus 14). Toen woonde de 10-jarige <\/span>Johan August – de eerste Von Meijenfeldt – nog in Stralsund. De taal op de lap is Nederlands.\u00a0<\/span><\/p>\n

4. Wie kan AHVM zijn? Er van uitgaande dat VM – mede volgens de tekst op de achterzijde – op Von Meijenfeldt\/Meyerfeld slaat, is de enige die in de buurt komt Anna Catharina Henri\u00ebtte (1851-1872), dochter van Hendrik von Meijenfeldt en Naatje Kennedij. Zij was 14 jaar tussen 26 september 1865 en 1866, dat is 81 tot 82 jaar later dan het jaartal vermeld op de stoplap. <\/span>Anna Catharina Henri\u00ebtte woonde toen als enig kind bij haar ouders, de eerste helft in Rotterdam en de tweede helft in Dordrecht. Zij leerde het vak in elk geval niet in een weeshuis. De Nijverheidsschool voor Meisjes in Rotterdam werd pas 20 jaar later geopend en op de stoplap ontbreken initialen van de naailerares. Getuige de hoge kwaliteit van het naaiwerk moet zij goede begeleiding hebben gehad, misschien van haar moeder. Zij naderde het eindpunt van haar vakbekwaamheid toen ze wit linnen met wit zijdegaren kon stoppen en op 7 februari 1870 naaister werd in het krankzinnigengesticht aan de Hoogstraat in Rotterdam.<\/span><\/span><\/p>\n

5. Op de achterzijde van de lijst wordt de familienaam gespeld als <\/span>Von Meyerfeld. Dat zal geen verwijzing naar de Zweedse graaf von Meijerfeldt zijn, maar kan wel verwijzen naar Wilhelmina Augusta van Meijerfeldt, de eerste dochter van de stamvader. Zij had minstens acht jaar in het Amsterdamse Aalmoezeniersweeshuis doorgebracht en had daar merklappen moeten maken. Zij was echter 14 jaar oud in 1815, had de afwijkende initialen WAVM en had geen contact met de familie in Rotterdam. Omdat de lijst pas later is aangebracht lijkt het eerder om een gebruikelijke verschrijving te gaan.<\/span><\/p>\n

6. Als 1784 niet het jaar van vervaardiging is, dan zou het een voor de familie belangrijk jaartal kunnen zijn. Het enige harde feit is dat dit het geboortejaar van Catharina Margaretha Pieploo was, de vrouw van de stamvader. Anna Catharina Henri\u00ebtte kan haar geboortejaar op de stoplap hebben gezet uit trots dat zij haar oudste levende kleindochter was. Zij was ruim zes jaar oud en woonde in Delft toen haar grootmoeder in januari 1858 in Rotterdam overleed, maar zij had er oma met de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij vast regelmatig bezocht en wie weet een paar eerste naailessen van haar gekregen.<\/span><\/span><\/p>\n

7. De verleiding is groot de twee kronen op de stoplap aan de afstamming van de Zweedse graaf te verbinden. Haar vader en haar oma kunnen Anna Catharina Henri\u00ebtte daarover het nodige verteld hebben. De vorm van de kronen is echter eerder Engels dan Zweeds. Bovendien komen op stoplappen eigenlijk standaard kronen voor. Het stond in die tijd bij burgerlijke meisjes symbool voor <\/span>eeuwigheid en huwelijksband. De gelovigen kennen maar al te goed de tekst in Openbaring 2:10: Weest trouw tot in de dood en Ik zal u geven de kroon van het leven.\u00a0<\/span><\/p>\n

Op grond van bovenstaande 7 punten luidt de meest voor de hand liggende conclusie dat de stoplap is gemaakt door <\/span>Anna Catharina Henri\u00ebtte von Meijenfeldt <\/span>in 1865, met <\/span>1784 als geboortejaar van haar oma Pieploo en twee kronen als gebruikelijk symbool voor eeuwigheid en \u00a0trouw. <\/span><\/em><\/p>\n

Anna Catharina Henri\u00ebtte keerde na een kort verblijf als naaister in Rotterdam <\/span>in 1871 terug naar haar ouders in Dordrecht, wellicht vanwege een ziekte, want op 24 juli van het volgende jaar overleed zij daar op 18-jarige leeftijd. <\/span>Hendrik wist dat alleen zijn jongere broer Carl de familienaam Von Meijenfeldt zou voortzetten. Hij kan de stoplap van zijn dochter als gift hebben doorgegeven bij de eerste bruiloft in 1881 tussen Margr\u00e9 de Haas en Carl Frederik von Meijenfeldt. Bij het overlijden van Margr\u00e9 in 1915 kan de lap door de vier zonen aan haar oudere zus Elizabet de Haas zijn gegeven. Zij was gehuwd met de W.F. de Haas op de achterzijde van de lijst. Rond deze tijd kan de inlijsting in Amsterdam hebben plaatsgevonden, ook al omdat de actieve periode van de firma Jekel tussen 1920 en 1950 lag. Deze andere familie De Haas heeft d<\/span>e merklap in achtereenvolgende generaties altijd prominent aan de muur gehangen. Na het ontrafelen van de herkomst hebben de huidige bezitters Fred en Val\u00e9rie de Haas in 2021 besloten de merklap aan de familie Von\u00a0 Meijenfeldt (terug) te schenken. Met veel dank voor dit gebaar hangt de merklap in het Familiemuseum, eveneens<\/span><\/span> op een prominente maar dit keer donkere plaats.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In het Familiemuseum hangt een naailap. De afmetingen zijn circa 50 bij 50 centimeter. De lap is van wit linnen en het garen van gekleurd zijde. Met het garen zijn stopvlakken geborduurd in verschillende bindingen (effen, keper en satijn) en in in verschillende kleuren (goud, zilver, rood, blauw en groen). De volgende stopvlakken staan in … Verder lezen Stoplap<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-37974","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/37974","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37974"}],"version-history":[{"count":83,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/37974\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69219,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/37974\/revisions\/69219"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37974"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}