{"id":37108,"date":"2021-02-12T14:03:55","date_gmt":"2021-02-12T14:03:55","guid":{"rendered":"http:\/\/meijenfeldt.nl\/?page_id=37108"},"modified":"2026-04-09T11:18:00","modified_gmt":"2026-04-09T11:18:00","slug":"2-6-1-tweede-wereldoorlog","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/?page_id=37108","title":{"rendered":"2.8.2. Haas 1"},"content":{"rendered":"

De vier broers van de tak De Haas maken de bezetting mee. Carl, Willem en Frits in Amsterdam, Jan in Soerabaja. Op 23 februari 1940<\/span> v<\/span>lak v\u00f3\u00f3r de Duitse inval doet een zoon van Frits nog aangifte bij het politiebureau Leidseplein dat zijn Fongers fiets ter waarde van 20 gulden voor zijn ouderlijk huis is gestolen.<\/span> (1)<\/a><\/span><\/p>\n

Op 10 januari 1941 loopt Carl van zijn werk bij Kempen & Co aan de Herengracht naar de Vijzelstraat. Ondanks zijn 57-jarige leeftijd springt hij op de bijwagen van tram 24, terwijl deze nog niet geheel tot stilstand is gekomen. Hij struikelt en breekt zijn rechter enkel. Door de GG & GD wordt hij naar het Binnengasthuis vervoerd, waar de enkel gezet wordt. Op <\/span>7 oktober doet hij aangifte bij de politie van diefstal en vernieling van hout in een onbewoonbaar verklaarde woning aan de Stromarkt 3. Waarom hij daar de aangifte doet is niet duidelijk, want zijn werk en huis liggen een flink eind verderop.<\/span> (2)<\/a><\/span><\/p>\n

Frits richt zijn huis aan Bachplein 6 in als een soort opvang- en uitvalsbasis. Hij kan veel Joden door de oorlog heen helpen in de kelders onder zijn huis en aangrenzende huizen. Toch doet hij op 20 januari 1942 bij de politie aangifte van diefstal van banden en lantaarns van zijn fiets ter waarde van 15 gulden. <\/span><\/p>\n

Zijn oudste z<\/span>oon Carl doet <\/span>sinds 1938 in dienst bij het Koninklijk Marine Instituut in Den Helder en bereikt na twee jaar studie de officiersrang van sergeant adelborst. De capitulatie leidt tot zijn demobilisatie. Hij studeert vervolgens geneeskunde, maar moet de studie staken omdat hij weigert de loyaliteitsverklaring aan de Duitse bezetter te tekenen. De Duitsers eisen een erewoordverklaring van beroepsmilitairen om geen oorlogshandelingen te ondernemen. Carl twijfelt, omdat hij eerder de loyaliteitsverklaring weigerde te tekenen, maar zijn hoogste chef ziet geen bezwaar. Medio juli tekent hij, waardoor hij in Nederland kan blijven en zich alleen zo nu en dan hoeft te melden.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Als Carl zich op 15 mei 1942 opnieuw moet melden in de kazerne in Bussum gaan geruchten dat de Duitsers van de meldplicht gaan afzien. Het tegendeel blijkt waar. Samen met zijn collega\u2019s moet hij blijven, mag een briefje aan zijn ouders ondertekenen om uniform, kleren en toiletartikelen van maximaal 25 kg binnen 5 dagen naar de kazerne te zenden en wordt nog diezelfde dag op de trein gezet naar krijgsgevangenkamp Oflag XIII-b in Neurenberg-Langwasser, Beieren. (3) <\/a><\/span><\/span><\/p>\n

Vanuit Oflag XIII-b gaan totaal 2000 militairen op 8 augustus per trein naar het net afgebouwde krijgsgevangenkamp Stalag 371 in het Poolse Stanislau, tegenwoordig Ivano-Frankivsk in Oekra\u00efne. Op 23 april 1943 wordt Carl als krijgsgevangene ontslagen en te werk gesteld in Berlijn. Daar weet hij gedurende de verwarring door de geallieerde bombardementen naar Nederland te ontkomen.<\/span><\/p>\n

Carl gaat ondergronds en neemt deel aan de Binnenlandse Strijdkrachten. Hij commandeert aan het eind van de oorlog een groep, die moet voorkomen dat de Duitsers strategische installaties in Amsterdam opblazen. Carl herstelt van de ontberingen in de tuin van de buren en trouwt met hun dochter Hanny kort na de oorlog. Zij h<\/span>ad met haar studievrienden ook geweigerd de ari\u00ebrverklaring te tekenen, waardoor zij haar studie kon vergeten. Zij was er in geslaagd een baan bij het Rode Kruis te krijgen. Tijdens haar nachtdiensten moest zij instrumenten voor <\/span>de bloedtransfusies schoonmaken en ontsmetten. Daardoor beschikte zij over een pas om tijdens de avondklok op straat te zijn. Zij raakte betrokken in het verzetswerk, waarbij zij haar avondpas goed kon gebruiken. <\/span><\/p>\n

Het belangrijkste werk van Hanny is beroemd geworden. De Duitse bezetter brengt baby’s onder in <\/span>de Cr<\/span>\u00e8che tegenover het verzamelpunt voor Joden in <\/span>de Hollandsche Schouwburg aan de Plantage Middenlaan in Amsterdam. Eerst moet zij de ouders overtuigen hun kinderen te laten onderduiken. Een vader zegt tegen haar: “Mijn kind is geen meubelstuk. Geef me alsjeblief een paar minuten voor het afscheid, want misschien zie ik het nooit meer terug.<\/em>” Hij heeft gelijk: het kind overleeft, maar zelf komt hij nooit meer terug. Hanny zorgt ook voor het transport van de baby’s vanuit de Cr\u00e8che, het <\/span>aangrenzende pand en tuinen in tassen of aan de hand naar onderduikadressen. Eens in de trein naar Friesland moet zij <\/span>onervaren <\/span>een luier verschonen en staat <\/span>doodsangsten uit dat <\/span>een behulpzame <\/span>vrouw zal zien dat het jongetje besneden is. Een andere keer probeert zij twee drukke kleine jongens in de trein stil te krijgen om aandacht te vermijden. <\/span><\/p>\n

Hanny brengt reizend naar Friesland ook gestolen lege persoonsbewijzen voor de ondergedoken kinderen mee. Zij bindt de kaarten om haar middel, veinzend dat zij zwanger is. Als haar vader woedend ontdekt dat zij <\/span>tekeningen van Duits oorlogskampen voor <\/span>geallieerde bombardementen bewaart, is zij bang dat hij haar verraadt en trekt in bij twee wapenexperts, voor wie z<\/span>ij regelmatig door de Britten gedropte wapenpakketten oppikt. Voor het geval zij door de Gestapo wordt gesnapt heeft zij altijd een cyanidepil op zak, maar zij overleeft hen allemaal. (4)<\/a><\/span><\/span><\/p>\n

<\/a>Terug<\/a><\/span>\u00a0 \u00a0***\u00a0 \u00a0Verder<\/a><\/span><\/span><\/p>\n

1. Stadsarchief Amsterdam, 5225 Politierapporten ’40-’45, inventaris 6173, rapport 54, pag. 58<\/span><\/a> en inventaris 6177, pag. 204<\/a><\/span>.<\/span>
\n2. Stadsarchief Amsterdam, 5225 Politierapporten ’40-’45, inventaris 6729, rapport 10<\/a> en <\/span><\/span>inventaris 7009, pag. 157<\/a><\/span>.
\n3. Nationaal Archief, Ministerie van Defensie: Collectie Krijgsgevangenen, nummer toegang 2.13.98, inventarisnummer 11, \u201cMeyenfeldt van Carl F. 30322 4-5-1921 1921 Amsterdam 21 Fahnrich z See Marine Bussum 15-5-1942 23-4-1943 an Wehrmachtsbefehlhaber der Niederlanden \u00fcberstellt<\/em>\u201d.
\n<\/span>4. D. Kelsey, “Glimpses into the life of a young girl<\/a><\/span> in nazi occupied Holland during World War II”, Comox B.C. 2018.
\n<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De vier broers van de tak De Haas maken de bezetting mee. Carl, Willem en Frits in Amsterdam, Jan in Soerabaja. Op 23 februari 1940 vlak v\u00f3\u00f3r de Duitse inval doet een zoon van Frits nog aangifte bij het politiebureau Leidseplein dat zijn Fongers fiets ter waarde van 20 gulden voor zijn ouderlijk huis is … Verder lezen 2.8.2. Haas 1<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-37108","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/37108","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37108"}],"version-history":[{"count":42,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/37108\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":79668,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/37108\/revisions\/79668"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37108"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}