![\"\"](\"https:\/\/meijenfeldt.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Altranstadt_Mittagessen_1706-300x225.jpg\"){kind=spacer}
<\/p>\n<\/p>\n
Middageten tijdens vredesbesprekingen in Slot Altranst\u00e4dt<\/span><\/em><\/span><\/p>\n Carl Friedrich von Meijerfeldt en Anna Christina Hastfer vieren hun tienjarig huwelijk. Tijd voor de 43-jarige Johann August om zich te gaan bezinnen op een geschikte huwelijkskandidaat uit een voorname Zweedse familie. Daartoe dient zich een mogelijkheid aan, omdat de Zweedse hoofdmacht in Saksen ligt,\u00a0\u00a0er geen grote veldtocht is en familieleden vanuit Zweden naar het militaire hoofdkwartier in Altranst\u00e4dt en het diplomatieke hoofdkwartier in G\u00fcnthersdorff (allebei even buiten Leipzig) overkomen. De echtgenotes van de officieren nemen hun zusters mee op zoek naar een goede partij. <\/span><\/p>\n Zo is de vrouw van Carl Piper, Christina T\u00f6rnflycht, op zoek naar een geschikte echtgenoot voor haar jongere zus <\/span>Anna Maria. Zij was op\u00a023 november 1685 gedoopt. (1)<\/a><\/span> Hun vader is Olof Hansson T\u00f6rne, de handelsburgemeester van Stockholm. T\u00f6rne was door zijn succesvolle metaal- en wapenhandel zo in aanzien gestegen in het door oorlogen berooide Zweden, dat hij in 1698 geadeld was met de naam T\u00f6rnflycht. Hun moeder <\/span>Margaretha Anders\u00e9n; haar vader was ook een rijke handelaar en in 1693 geadeld met de naam Blixenstierna. De rijke adellijke <\/span>dochters zijn daardoor zeer gewilde huwelijkskandidaten. Een andere zuster Ingrid (Inga) was in Polen al met graaf Arvid Bernhard Horn getrouwd.\u00a0Anna Maria wordt de mooiste van de rij genoemd. <\/span><\/span><\/span>(2)<\/a><\/p>\n Anna Maria T\u00f6rnflycht reist samen met haar zuster Christina naar Berlijn voor een audi\u00ebntie bij de koning van Pruisen. Dat heeft een politieke reden, omdat Zweden graag ziet dat Pruisen neutraal blijft. De dames worden hartelijk ontvangen en krijgen mooie sieraden. (3)<\/span><\/a><\/span><\/p>\n Vanaf haar komst staat de keuze van Anna Maria T\u00f6rnflycht nog niet vast. Weliswaar behoort Johann August tot de topfavorieten van de T\u00f6rnflychts, maar hij heeft concurrentie van Otto Wrangel en Axel Gyllenkrook, maar ook Anders Lagercrona, Israel Holmstr\u00f6m en Carl Gustav H\u00e5rd worden genoemd. De laatste kent zij al uit Stockholm. De geruchten en speculaties doen enkele maanden lang de ronde, waarbij de ene dag Johan August aan de winnende hand lijkt, terwijl hij enkele weken later door kleine fouten krediet bij de jonkvrouw zou verliezen. Uiteindelijk vinden haar zus en zwager het welletjes en dringen er bij Anna Maria op aan een besluit te nemen. Haar keuze valt “ondanks alles” op Johann August, omdat hij <\/span>haar een jaartoeslag van 5.000 rijksdaalder belooft en <\/span>tot de nauwe kring rondom te koning behoort. Dit zullen twee juiste criteria blijken, maar zij leeft niet lang genoeg om er van te kunnen genieten. <\/span>(4)<\/a><\/span><\/p>\n Als datum voor de bruiloft wordt gekozen 30 mei 1707 in G\u00fcnthersdorff. Daar is het onderkomen van Carl Piper, dat dienst doet als Hof van de koning. Piper is de Minister van Buitenlandse Zaken en ontvangt buitenlandse gasten. Karel XII slaapt en eet als een soldaat. Het wordt \u00e9\u00e9<\/span>n van de grootste feesten die de Zweden buiten hun grenzen aanrichten, mede omdat alle echtgenotes van de staf al uit het moederland gearriveerd zijn. Christina Piper-T\u00f6rnflycht is uiteraard de gastvrouw en baart met haar zus al winkelend in Leipzig groot opzien. Een jonge Uppsala-student, Anders Alstrin, schrijft naar huis dat het volk van alle kanten op de wagen toeloopt, alsof een vorst zijn intocht houdt. Zodra de \u201cgeliefde van de generaal-majoor\u201d in de winkel van een koopman blijft verzamelt zich daarvoor zoveel volk, dat de vrees bestaat dat zij de winkel bestormen.<\/span><\/p>\n De koninklijke gasten zijn talrijk. Naast\u00a0koning Karel XII zijn dat\u00a0de Poolse koning Stanislaus, prins Max en de prinsen Sobieski.\u00a0<\/span>Over de deelname van \u00e9\u00e9n persoon ontstaat een probleem:\u00a0Maria Aurora,\u00a0oudste dochter van de Zweedse maarschalk graaf Kurt Christoph\u00a0K\u00f6nigsmarck en gravin Maria Christina\u00a0Wrangel, halfzus van Carl Gustav Wrangel.\u00a0Deze mooie en\u00a0\u00a0<\/span>door Voltaire bewonderde vrouw\u00a0werd de offici\u00eble ma\u00eetresse van koning Augustus\u00a0toen zij\u00a0in Dresden op zoek was naar haar vermiste broer Philip Christoph.\u00a0Na de geboorte van hun hierna<\/a><\/span> terugkomende kind\u00a0Maurits van Saksen behoorde ze niet meer tot de favorieten van de koning,\u00a0werd in 1700 overste\u00a0in de abdei van Quiedlinburg en\u00a0bleef actief in het hofleven.\u00a0<\/span><\/span>In Leipzig vraagt Aurora\u00a0aan ceremoniemeester graaf Piper om te worden uitgenodigd.\u00a0Piper is daar niet geweldig blij\u00a0mee en bedenkt een uitvlucht.<\/span><\/span><\/p>\n “Meijerfeldt betaalt de bruiloft voor eigen rekening en ik weet niet of hij een\u00a0kleine bruiloft met familie en huisvrienden viert of groot gaat uitpakken, maar ik zal er snel over berichten.” <\/i><\/span><\/span><\/p>\n Eenmaal terug in Altranst\u00e4dt ontstaat\u00a0een conversatie tussen\u00a0Piper\u00a0en Karel die menig geschiedenisboek gehaald heeft:<\/span><\/p>\n Karel: “Waarom ging haar wens niet gelijk in vervulling?” Volgens de meeste bronnen slaat de hertogin de uitnodiging af, maar is volgens sommige bronnen toch aanwezig op de bruiloft. Karel XII is een dermate opgewekte stemming, dat hij haar zelfs te woord zou hebben gestaan, overigens zonder dat zij slaagt in haar poging hem te verleiden. (5)<\/a><\/span><\/span><\/p>\n De belangrijkste ruimte voor de bruiloft is een prachtig ingerichte kamer, die op de tuin en een dijk uitkomt. Na een licht diner loopt Johann August in gezelschap van Karel XII en alle vorsten, hoge officieren en ministers van het militaire hoofdkwartier om 20:00 uur naar deze kamer, waar de vrouwen zich inmiddels ook bevinden. Binnen en in de tuin zet de muziekkapel met onder andere 12 trompetters en paukenisten de eerste noten in. Vervolgens sluit de koninklijke opperhofpredikant, -biechtvader en -superintendent Peter Malmberg het huwelijk. Om 21:00 uur is de ceremonie klaar en vertrekt de eerste ploeg van de 24 hoogste personen naar de aangrenzende dinertafel. Na een uur volgen nog eens twee ploegen van 24 personen. Degenen die niet aan tafel zitten dansen op de muziek en drinken van de neergezette tafel in de hoofdkamer. \u00a0<\/span><\/p>\n De koning baart niet alleen groot opzien door zijn aanwezigheid bij de bruiloft, maar vooral door mee te dansen. Zoiets heeft hij sinds zijn kinderjaren niet meer gedaan. Zijn eerste en langste dans is natuurlijk voor de bruid en daarna zijn de vrouwen van Piper en Rehnski\u00f6ld aan de beurt. Telkens is het een Poolse dans. De aanwezige ooggetuigen noteren, dat zij de koning nimmer zo vrolijk hebben gezien en ook niet meer zullen zien. (6)<\/a><\/span><\/span><\/p>\n Als iedereen rond middernacht is uitgegeten danst koning Karel XII alleen met de bruidegom. Vier hoge personen lopen binnen, ieder met een brandende waskaars om de windrichtingen voor te stellen. Nadat de dans tussen hun ruitvormige opstelling plaatsvindt geven zij hun kaarsen af, tillen Johann August een beetje omhoog en laten hem een ereglas met wijn leegdrinken en op de grond vallen. \u00a0Dezelfde ceremonie vindt vervolgens met de bruid plaats, afgesloten met een kus. Het moment is dan gekomen voor de Franse dansen. Dat gaat door totdat de koning om 3:00 uur een slotdans met de bruid maakt en met zijn grote gevolg de bruiloft verlaat. De rest van de feestgangers loopt naar Klein Libenau, waar opnieuw op muziek gedanst wordt, totdat het feest om 6:00 uur in de ochtend helemaal ten einde is. (7)<\/a><\/span><\/span><\/p>\n V\u00f3\u00f3r de bruiloft had zich het droevige feit voorgedaan dat Carl Wrangel, generaal-majoor van de cavalerie en koninklijk lijfdrabant, als laatste van zijn grafelijke tak aan tyfus was overleden. Met veel ceremonieel wordt hij op 4 juni bijgezet, waarna volgens gewoonte de leden van de generale staf de echtgenotes van hun collega’s naar de koets begeleiden. Luitenant-generaal M\u00f6ller neemt de kersverse bruid Anna Maria T\u00f6rnflycht bij de hand. (8)<\/a><\/a> <\/span><\/span><\/p>\n Terug<\/a><\/span>\u00a0 \u00a0***\u00a0 \u00a0Verder<\/a><\/span><\/span><\/p>\n 1. Volgens G. Elgenstierna in de Stor of Nikolai kyrka te Stockholm, maar daar is de doop onder T\u00f6rne noch T\u00f6rnflycht te vinden. Als alternatief wordt genoemd S\u00f6vestad kyrka in Sk\u00e5ne, waar Christina ook werd gedoopt.<\/span> Middageten tijdens vredesbesprekingen in Slot Altranst\u00e4dt Carl Friedrich von Meijerfeldt en Anna Christina Hastfer vieren hun tienjarig huwelijk. Tijd voor de 43-jarige Johann August om zich te gaan bezinnen op een geschikte huwelijkskandidaat uit een voorname Zweedse familie. Daartoe dient zich een mogelijkheid aan, omdat de Zweedse hoofdmacht in Saksen ligt,\u00a0\u00a0er geen grote veldtocht is … Verder lezen 1.4.9. Anna Maria T\u00f6rnflycht<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":132,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-137","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/137","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=137"}],"version-history":[{"count":85,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/137\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65779,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/137\/revisions\/65779"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/meijenfeldt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=137"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/meijenfeldt.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/IMG_0434-271x300.jpg\")
Wapenschild T\u00f6rnflycht<\/em><\/span><\/p>\n
\n<\/i>Piper:\u00a0“Ik had de bedoeling uw genade te krijgen, zodat uwe majesteit het bruidsvolk en mijn geringe huis me<\/i>t uw hoge aanwezigheid zou vereren, weshalve zij niet zonder de toestemming van uwe majesteit kon worden uitgenodigd.”
\n<\/i>Karel: “Doe het voor mijn part maar, ik beloof u toch te komen.”
\n<\/i>Piper: “Dank\u00a0voor dit\u00a0prettige antwoord.<\/em><\/span>\u00a0Volgende vraag. <\/em>Ik weet niet precies welke plaats ik haar moet geven tussen de andere Zweedse dames. Mijn vrouw zou als <\/i><\/span>gastvrouw haar plaats kunnen inleveren, maar moeilijker wordt het ten opzichte van de vrouwen van graaf Rehnski\u00f6ld, generaal Mardefeld, kolonel Hamilton, hofmaarschalk D\u00fcben en gezant Friesendorff.”<\/i><\/span><\/span>
\n<\/i>Karel:\u00a0“Zij kan geen aanspraak op voorrang op hen maken, omdat zij een hoer is en zodoende geen rang heeft.”<\/i><\/span>
\nPiper: “Maar <\/em>zij stamt toch van de twee beroemde families K\u00f6nigsmarck en Wrangel af en toen het op een afweging aankwam, gebeurde dat met een gekroond hoofd.”
\n<\/i>Karel: “Een gekroond hoofd en een eenvoudig mens zijn in dit geval gelijk. Zij is en blijft een hoer en heeft geen rang meer.”
\n<\/i>Piper: “Als zij als een rangloze persoon behandeld moet worden, kan zij ook niet worden uitgenodigd.”
\n<\/i>Karel: “J<\/em><\/span>a, dan mag zij wegblijven.”<\/span> <\/i><\/span><\/span><\/p>\n
\n<\/span><\/span>2. R.M. Hatton, “Charles XII of Sweden”, London 1968, pag. 38*<\/a><\/span>. Nordmann, “Grandeur et libert\u00e9 de la Su\u00e8de 1660-1792”, Leuven 1971, pag. 85.\u00a0<\/span><\/span>C.G. Grimberg, “Svenska folkets underbara \u00f6den”, Stockholm\u00a0 1899,\u00a0<\/span>pag. 76.<\/a>
\n<\/span>3. E. Carlson, <\/span><\/span>Sveriges Historia under Karl den Tolftes Regering\u201d, deel 3, Stockholm 1910,<\/span> pag. 84<\/span><\/a>.
\n<\/span>4. L.\u00a0Wahlstr\u00f6m<\/a><\/span>, \u201cNils Reuterholm till Jakob Cronstedt\u201d,\u00a0PHT 1908, pag. 138 e.v.\u00a0S. Norrhem<\/a><\/span>, “Christina och Carl Piper, en Biografi”, Lund 2010.
\n5. <\/span>\u201cMaandelyksche Berichten Uit de andere Waerelt; <\/span>Of de spreekende dooden. (…) 104e Zamenkomst, Tusschen Marquard Lodewyk van Prints, Opper-Maarschalk en Minister van Staat en Lambert Distelmeyer, Kantzelier van Brandenburg\u00a0\u201d, Amsterdam februari 1730, <\/span>pag. 180<\/a><\/span>. M.J. Crusenstolpe, \u201cHusset Tessin, under Env\u00e4ldet och Frihetstiden\u201d,<\/span> Romatiserad Skildring<\/span>, <\/big><\/span>Stockholm 1849, deel 4, pag. 63<\/a><\/span>. <\/span>
\nA. Fryxell,\u00a0<\/span>\u201cBer\u00e4ttelser ur Svenska Historien\u201d, Stockholm 1859-1875,<\/span> pag. 331-332<\/a><\/span><\/span>. F.G. Bengtsson, \u201cKarl XII:s lefnad\u201d, Stockholm 1931, pag. 232-233<\/a><\/span>.
\n<\/span>6. A. Hummerhielm, <\/span>“Dagbok”, Karolinska Krigares Dagb\u00f6cker j\u00e4mte andra samtidiga skrifter, deel 10, Lund 1914,<\/span>\u00a0<\/span>pag. 7-8<\/a><\/span>. I. Le Long,\u00a0<\/span>\u201cHet leven van den heldhaften Carel den XIIden, Koning der Swed<\/span><\/span>en\u201d, Amsterdam 1721, deel 4,\u00a0<\/span>pag. 413<\/a><\/span>. J.A. Nordberg, <\/span>\u201cKonung Carl den XII: tes historia\u201d, Stockholm 1740, deel 2,<\/span> pag. 158<\/a><\/span>. Maandelyksche Berichten Uit de andere Waerelt, <\/span>pag. 23-24<\/a>, <\/span>\u201c<\/span>ter eeren van welke ik een reis of twee mede in\u2019t rond gesprongen hebbe<\/em>.”
\n<\/span>7. J.J. Vogel,\u00a0Leipziches Geschicht-Buch oder Annales, 1714,<\/span> pag. 1000-1002<\/a><\/span>.
\n8. S. Faber, \u201cDer Ausf\u00fchrlichen Lebens-Beschreibung Carls den XII. K\u00f6nigs in Schweden\u201d, deel 7, Frankfurt und Leipzig 1708, pag. 211<\/a><\/span>.
\n<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"