2.1.6. Kerkboeken

De kerkboeken in Lijfland, Zweden en Pommeren speelden in het eerste deel een belangrijke rol. In dit tweede deel geldt dat voor de Nederlandse kerkboeken, en de sinds 1813 ingevoerde Burgerlijke Stand. De keuze en spelling van namen, de opgegeven leeftijden en getuigen bevatten verklaringen over de afkomst van Johan August von Meijenfeldt. Hier volgt een selectie van documenten en gegevens die daarvoor relevant zijn.

Wilhelmina van Meijerfeldt

Het eerste kind van Johan August wordt op 13 juli 1801 geboren en op 15 juli door dominee Scholten van de hersteld Evangelisch-Lutherse Gemeente van Amsterdam aan huis gedoopt. Het kind heet Wilhelmina, een naam die niet voorkomt bij de familie van de moeder De Ruijt, maar er is wel een doopgetuige Wilhelmina van Meijerfeldt. Is dit de moeder of zuster van Johan August? Het tussenvoegsel luidt “van”” in plaats van “von”. Opmerkelijk is dat de familienaam met een “r” in het midden wordt gespeld, niet de Nederlandse maar de Zweedse schrijfwijze dus. (1)

Catharina Margaretha Pieploo

Op 4 december 1807 gaan Johann August van Meyenfeldt en Catharina Margaretha Pielo in ondertrouw voor de gemeente Amsterdam. Bij de bruidegom staat dat hij van Straalsund komt en 38 jaar oud is, waarmee hij zich 9 jaar jonger maakt. Hij is Luthers en zijn ouders zijn dood. Bij de bruid staat dat zij van Amsterdam komt en 23 jaar oud is. In alle toekomstige beschrijvingen van de familienaam van de bruid staat Pieploo of een iets aangepaste eindklank. (2)

Carolus & Juliana van Meijenveld

Het tweede kind van Johan August wordt op 29 september 1807 geboren en is naar hem (of speculatief: zijn Zweedse grootvader) vernoemd. Jan wordt op 5 oktober door dominee Ebersbach van de Evangelisch-Lutherse Gemeente in Amsterdam gedoopt. Johan August zegt 52 jaar oud te zijn, hetgeen in overeenstemming is met zijn geboortejaar 1760. Er zijn twee doopgetuigen: Carolus en Juliana van Meijenveld. Bij de voornaam Juliana gaan de gedachten uit naar Augusta Juliana, de natuurlijke dochter van graaf Johan August Meijerfeldt jr. Carolus kan haar man of broer zijn. De Zweedse graaf Carl Fredrik Meijerfeldt jr was 16 jaar eerder overleden. Ook hier het tussenvoegsel “van”. De familienaam “Meijerfeldt” is nu behoorlijk vernederlandst tot “Meijenveld”. (3)

Johann August von Meyenfeld & Anthonetta Spare geh. von Meyenfeld

Op 16 juli 1812 doopt dominee Sander in de Evangelisch-Lutherse Kerk van Rotterdam de drie dagen oude Anthonetta, dochter van Johan August von Meyenfeld en Catharina Margaretha Pieplau. Getuigen zijn Johann August von Meyenfeld en Anthonetta Spare, gehuwd von Meyenfeld. De komst van dit echtpaar leidt tot een flinke verduitsing van de schrijfwijzen. “Johan” wordt “Johann”, “van” wordt voor het eerst “von” en de “ij” wordt een “y”. De voornaam Anthonetta van kind en doopgetuige komt niet voor bij de Zweedse en Pommerse Meijerfeldts of de familie van de moeder, maar de familienaam van de vrouwelijke getuige “Spare” lijkt natuurlijk sprekend op die van de Zweedse gravin Lovisa Augusta Sparre, die op dat moment 67 jaar oud in Stockholm leeft. (4)

Juliana von Meyenfeldt geh. Thielo & Friedrich Thielo

Op 27 april 1815 doopt dominee Sander de vier dagen oude Carl, zoon van Johan August von Meyenfeldt en Catharina Margaretha Pieplow. Getuigen zijn Juliana von Meyenfeldt, gehuwd Thielo en Friedrich Thielo. Juliana was in 1808 al doopgetuige geweest bij Jan en is nu gehuwd met Thielo. De verbinding van Juliana met de familienamen Meijerfeldt en Thielo is bekend uit het testament van de Zweedse graaf (“Tilow”) uit 1795, uit de kerkboeken van het landgoed Medrow vanaf 1783 en uit het Pommersches Geschlechterbuch (“von Meienfeld, schwedischer Feldmarschall”) met haar tweede huwelijk in 1791. Doopgetuige Friedrich Thielo heeft niet de voornaam van haar echtgenoot, wel van haar op 18 november 1801 in Bad Sülze geboren zoon. (4)

Johann August von Meyenfeldt & Anthonetta von Sparre geh. von Meyenfeldt

Op 24 juli 1817 doopt dominee Sander de  26 dagen oude Friedrich, zoon van Johann August von Meyenfeldt en Catharina Margaretha Pieplou. Getuigen zijn Johann August von Meyenfeldt en Anthonetta von Sparre, gehuwd von Meyenfeldt. In tegenstelling tot de eerdere kinderen vindt de doop pas vier weken na de geboorte plaats. Misschien moest ergens op gewacht worden: herstel van de moeder of overkomst van de doopgetuigen? Het zijn dezelfde doopgetuigen als bij Anthonetta in 1812. De familienaam “Sparre” wordt nu helemaal correct geschreven. (4)

Dochter Anthonetta overlijdt op 7 januari 1828. Bij de aangifte geeft Johan August op 59 jaar oud te zijn. Hij verjongt zichzelf daarmee – net als bij zijn huwelijk – met 9 jaar. (5)

Aangifte overlijden Johan August von Meijenfeldt

Op 4 juni 1835 overlijdt Johan August von Meijenfeldt in Rotterdam. Zijn zoon Carl doet aangifte bij de gemeente. Hij zegt dat zijn vader 74 jaar oud is, waarmee hij het juiste geboortejaar 1760 bevestigt. De doopgetuigen uit 1812 en 1817 blijken zijn ouders geweest te zijn. De achternaam “Sparre” is gewijzigd in “Spint”. Carl heeft de naam van zijn oma gehoord toen hij twee jaar oud was en als scheepstimmer­man kan hij spar (richel om dakpanlatten te dragen) simpel hebben verwisseld met spint (nog niet verharde laag hout onder boom­schors).

 

1. Stadsarchief Amsterdam, 295 Doopregisters Hersteld Evangelisch-Lutherse Gemeente, folio 377.
2. Stadsarchief Amsterdam, 5001 Ondertrouwregister, inventaris 656, folio 207.
3. Stadsarchief Amsterdam, 291 Doopregisters Evangelisch-Lutherse Gemeente, folio 50.
4. Stadsarchief Rotterdam, PA 28 Doopregister Evangelisch-Lutherse Gemeente 1804-1832, boek 238 en 239. In het adelsge­slacht Sparre komt in die tijd de voornaam Antoi­net­te wel voor, met name binnen de Franse tak. In Finland leeft dan Fredrika Antoinetta Carolina Vilhelmina Sparre av Söfdeborg, maar zij is even jong als zijn echtgenote Pieploo. Er leeft dan zelfs een Anthonetta Sparre in Nederland, maar ook zij is jonger dan Johan August: op 10 september 1797 wordt de dochter van haar en Ferdinand Verdries (1768-1837) gedoopt bij de Hervormde Gemeente van Leeuwarden met de namen Anna Maria (1797-1863).
5. Stadsarchief Rotterdam, Geboorteregister B98, PA 28/238-239, 17 april 1815, PA 28/238-239, 24 juli 1817 en Burgelijke Stand, 999-09 Overlijdsregister, Inventarisnummer 1828A, folio 7, acte 32.