1.1.4. Te onderscheiden Meijers

De Zweedse koning wilde met de naam Meijerfeldt onderscheid maken met andere families Meijer in zijn rijk. Met welke precies? Voor het verdere onderzoek is dat wel zo handig om te weten. Het Zweedse rijk omvat dan mede Pommeren-Wismar-Bremen/Verden, Finland, Estland en Letland. Gelukkig gaat het alleen om adellijke naamgenoten, want met deze naam zouden anders duizenden personen de revue moeten passeren.

Von Meijer(crantz)

Valentin Meijer (1601-1675) wordt op 7 augustus 1746 in de Zweedse adelstand verheven met de naam Von Meijer. Dat is bijna 30 jaar eerder dan Anders Meijer. Hij is in Zweedse militaire dienst getreden en opgeklommen tot kolonel over een Duits regiment. Twee jaar vóór Anders komt hij naar Riga om daar commandant van de stad te worden. In 1660 is hij generaal-majoor in de Slag bij Mittau tegen Schülenburg. Zijn ouders zijn Eberhard (1572-1643), goudsmid in Riga en Anna Moller, dochter van goudsmid Valentin Moller. Zijn grootvader Barthold Meijer (-1590) is in 1558 burgemeester van Riga.

Een hieraan verwant geslacht Von Meijer uit het huis Duhrenhof (Dūres) is in 1788 in de adelstand van het Duitse Rijk verheven.

Vergelijking van de wapens van Meijerfelt, Von Meijer en de Duhrendorfse Meijer levert één overeenkomst op:  de sikkel. Bij Meijerfeldt gaat het om één sikkel met gewapende arm, bij Von Meijer om twee rechtopstaande sikkels en bij Duhrendorf om één rechtopstaande sikkel.

image023 meijer wapen 1646 Meyer wapen 1788
Meijerfelt 1674 Von Meijer 1646 Von Meijer 1788

Meijerfeldt en Von Meijer blijken verwant. Zij trouwen ieder met dochters van de broers en muntmeesters Mårten en Henric Wulf. Zoals bekend huwt Meijerfelt met Catharina Mårtendotter Wulf en Valentin met Anna, dochter van Henric Wulf geadeld Wolffenskiöld, weduwe van Peter Heltscher geadeld Rosenbom.

De broer van Valentin von Meijer, Bartolomäus, is van 1649 tot zijn overlijden in 1656 predikant in het Lijflandse Wenden. Eén van diens zonen is Berthold Meijer (1659-1710), in 1688 geadeld met de naam von Meijercrantz, in Zweden niet geïntroduceerd. Deze gebruikt daar het wapen van zijn oom Valentin, maar in Lijfland een nieuw wapen met twee sikkels in boven- respectievelijk ondervlak van de plaat. Zonder uitleg wordt ook hier een verbinding met Meijerfelt gelegd, naar moet worden aangenomen  eveneens omdat Valentin in de familie Wulf was getrouwd. (1)

Von Meijerhelm

Evert Johan Meijer (1657-1732) wordt op 25 januari 1689 in de Zweedse adelstand verheven met de naam Von Meijerhelm. Voor deze Meijer geldt de wens tot onderscheid tussen adellijke families net als 15 jaar eerder voor Meijerfeldt. De vader van Evert Johan was Johan Meijer, in 1626 in het Duitse graafschap Oldenburg geboren als zoon van een overste. Na zijn overkomst naar Lijfland werkt hij zich op tot ritmeester in dienst van de Zweedse koning Karel X. In 1656 doet hij mee aan een uitval uit Riga naar de Russische omsingeling en raakt zwaar gewond. De Russen vertrekken op 3 oktober. Voor de jaarwisseling is zijn vrouw zwanger, maar overlijdt Johan. Evert Johan komt op 30 oktober 1657 in Riga daarom vaderloos ter wereld. Ook hij treedt in Zweedse militaire dienst en wordt 15 jaar na Meijerfelt geadeld. Het voorvoegsel von wordt toegevoegd vanwege de Duitse geboorte en wellicht Oldenburgse adel van zijn vader. In zijn wapen staan – het laat zich raden – twee helmen.

Meijerhelm 1689

Meijer von Güldenfeld

Axel Johann Meijer (1626-1665), wordt op 2 juni 1652 gedadeld met de toevoeging von Güldenfeld of in het Zweeds Gyllenfelt Hij wordt niet geïntroduceerd in het Zweedse Ridderhuis. Hij heeft de adelstand te danken aan de verdiensten van zijn vader Henrik Meijer (1590-1645), die in de jaren 1631 en 1635 de Zweedse handelsvertegenwoordiger in Riga is. Deze Hendrik is koopman en raadsheer in Riga. Hij is gehuwd met Anna Herbers. Axel studeert in 1654 in Straatsburg en is in 1659 ook raadsheer in Riga.
Zijn dochter Katharina Meijer von Güldenfeld trouwt in Riga met Gustav Gotthard, telg van het in Riga in de Zweedse adelstand verheven geslacht von Helmersen. Zijn tante Wendula was getrouwd met pastor Barthold Meijer, die in Riga op 8 januari 1657 of 1659 een zoon Heinrich Meijer krijgen. Deze trouwt met Anna v. Damm (1667-1710) huwt en overlijdt in 1685.

De duizenden Meijers in de Baltische gebieden die niet tot de Zweedse adel behoren worden ook niet aan het Zweedse geslacht verbonden. Zo komt in de erfboeken van Riga in 1377 de zin voor “a Johanne Meyen filio Henrici Meyen”. (2) De naam Meijer komt in Riga voor in de periode 1462-1514 en in Reval (Tallinn) in de periode 1492-1501.

 

 

1. G. Bergmann, “Geschichte von Livland”,  Leipzig 1776. A.W. Hupel: (1) “Der Nordischen Miscellaneen”, deel 3, Riga 1781, pag. 103-104. (2) “Herrn J.B. Fischer’s Beyträge und Berichtigungen zu Hernn F.K. Gadebusch livländischer Bibliothek”, deel 4, Riga 1782, pag. 103-104. (3) “Topographische Nachrichten von Lief- und Ehstland”, deel 3, Riga 1782, pag. 251. J.F. von Bohlen, “Die Erwerbung Pommern durch die Hohenzollern”, Berlin 1865, pag. 59. 
2. L. Feyerabend, “Die Rigaer und Revaler Familienamen im 14. und 15. Jahrhun­dert”, Köln/Wien 1985, Quellen und Studien zur baltische Geschichte, deel 7, pag. 164 en 258.1.